•  981 806 528 & 670 594 685 info@coralia.gal

María
von
Touceda

«Das miñas novelas
din que se poden ler
cunha soa man»

María von Touceda

150 150 CORALIA

Compaxinou o seu traballo como crítica de arte co de moza de cortello, abrillantadora de ataúdes ou porteira dun after. Maria von Touceda (Santiago de Compostela, 1979) sempre escribiu, e faino actualmente desde Liérganes (Cantabria) onde reside, en diversas publicacións como Elemmental, ou Cáñamo. Un ano despois de publicar Crítica del vicio, xa anda inmersa na presentación da súa segunda novela, Coito Ergo Sum (La Marca Negra, 2019), coa que percorre lugares moi recoñecíbeis da cidade, aderezados con sexo, drogas, música e arte románica, leitmotivs da súa obra.

Coito ergo sum, María Von Touceda

Entrevista de VALERIA PEREIRAS
Fotografías de ALFREDO IGLESIAS

Nesta novela tomas prestada a alocución latina coa que Descartes formulou a súa filosofía racional, «Cogito, ergo sum» para o título.
Si, e levo tatuada esa frase de Descartes no brazo. E na perna levo a muller adúltera da portada de Platerías, que é unha peza importante no libro e que vai ilustrando a capa.

Ti modificas o verbo pensar, cogito, por coito. Pensas que o sexo nos define tanto como o coñecemento ás persoas?
Para min ten moita importancia, non só na miña vida privada, senón polos referentes sexuais que eu teño, por exemplo na adolescencia cando comecei a ler a Bukowski, pero despois outros dos que falo no libro, son todos referentes masculinos. A min tamén me gusta dar unha visión do sexo desde o punto de vista das mulleres. Eu escribo moi besta do sexo, porén a min o porno resúltame agresivo.

Porque ao final ese tipo de sexo non deixa de reproducir as relacións de poder entre homes e mulleres, non cres?
As protagonistas dos meus libros sempre son unhas mulleres poderosas que toman a iniciativa e que non teñen problema en ter sexo con homes que ao mellor non saben nin o seu nome. Un aquí te pillo, aquí te mato, como se soe dicir, rápido, pero tamén cuestiono que iso que che dá liberdade tamén te fai présa. Nos tempos de Tinder tes relacións que, dunha banda pensas que es moi libre, pero da outra sentes un baleiro porque non tes un amor detrás de todo ese sexo.

«A min tamén me gusta dar unha visión do sexo desde o punto de vista das mulleres. Eu escribo moi besta do sexo, porén a min o porno resúltame agresivo»

Non deixa de ser copiar un pouco o modelo patriarcal vencellado ao sexo. A liberdade sexual nas mulleres sempre estivo máis limitada.
Si, claro, ao final faise unha reflexión de que é o que buscas con iso en realidade.

No Discurso do método, que é onde Descarte enuncia a súa teoría racionalista, di: «Esta verdade, eu penso, polo tanto son, era tan firme e certa, que non podían quebrala nin as máis extravagantes suposicións dos escépticos». Atreveríaste a afirmar o mesmo sobre o sexo? Follo logo existo como principio filosófico?
Non, Descartes ten a dúbida como motor, igual ca min, e a dúbida aparece tamén no libro. A protagonista está moi vencellada a ese sexo rápido pero despois éntralle a dúbida de se iso lle dá liberdade. O título é como unha labazada, unha chamada de atención, pero despois ao longo do libro reflexiónase sobre se a realidade é follo, logo existo, ou existo e de vez en cando follo, ou en realidade ao mellor non quero follar e o que quero é un abrazo.

Fálame de Sara, a protagonista da novela.
Cando me pediron facer unha novela erótica, co Word en branco, pensei nunha profesión que me resultara atractiva pero que non tivese nada que ver comigo. Entón, decidín que a protagonista fose farmacéutica e metinme na cabeza que era en Gómez Ulla, non o digo no libro, pero marqueino como o punto onde se desenvolvía a novela. E no libro tamén se fai unha consideración sobre as medicinas que che venden na farmacia e outras alternativas psicótropas que te poden axudar, que están mal vistas. Unha observación de toda esa xente que toma Trankimazin pola noite, con moitísimo estrés, e que ao mellor non o precisa e que cun porro antes de durmir podería levalo mellor.

A soma, non?
Si, fálase diso, dela como expendedora de soma. Ela mesma fai esa reflexión. Teño algúns amigos que son farmacéuticos e pregúntaslles que é o que máis venden e sempre din o mesmo: tratamentos para a depresión, a ansiedade… Os psiquiatras tamén soltan as pílulas sen ton nin son, e ao mellor a unha persoa que ten algo de estrés non é necesario drogala tanto como se fai. España é un país con moitos conflitos e ten a toda a poboación adormecida a base deses medicamentos, que é a mafia que vexo que hai no mundo farmacéutico. Os psiquiatras non falan coa xente. Vas, dislle que tes un pouco de angustia e antes de preguntarche que che pasa xa che dan unha receita.

De feito, no Estado, Galicia leva anos á cabeza na lista de pacientes con depresión. Tamén é un dos territorios onde se prové un maior número de tratamento farmacolóxico.
Creo que se relaciona un pouco co tempo. Pero tampouco se esforza ninguén en crear un contexto no que esteas cómodo, e é moito máis sinxelo medicarte cando o que hai que facer é coñecerte a ti mesma, buscar relacións sans que non che fagan dano, estar cómoda coa familia, cos teus amantes, arranxar a túa vida no canto de poñerlle parches.

Por que escolliches Santiago como pano de fondo da novela? Ti es de aquí, pero non vives en Compostela actualmente.
Levo cinco anos vivindo en Cantabria, pero eu teño a miña familia, os meus amigos aquí e na cabeza aínda sigo vivindo en Compostela. No primeiro libro era entre Santiago e Ferrol e este é entre Santiago e as aforas de Torrelavega. E, talvez, no cuarto ou quinto xa estea preparada para facer un libro integramente cántabro. Pero síntome compostelá e todas as miñas relacións máis fortes, aínda que teño amizades en Cantabria, seguen estando aquí.

«Nos tempos de Tinder tes relacións que, dunha banda pensas que es moi libre, pero da outra sentes un baleiro porque non tes un amor detrás de todo ese sexo»

Botas de menos vivir en Compostela?
Si, si, si, claro que si.

O teu foi unha emigración forzada?
Por amor. Marchei por iso, pero se a miña parella puidera traballar aquí… Eu sempre lle digo que cando nos xubilemos volvamos para aquí pero el dime que aquí non hai Racing de Santander e eu dígolle que se faga do Compos. Pero non funciona así [ri].

Aquí estudaches Historia da Arte, tamén fixeches un máster en Arte Contemporánea e un posgrao en Escritura Creativa. En que momento decides que queres ser escritora?
Pois que eu recorde, aínda que fixen un bacharelato artístico, o meu sempre foi escribir. Xa no colexio levei algún premio por redacción e sempre se me deu ben expresarme dese xeito. Así como o ollo non me vai coa man á hora de debuxar, si observando sei que me vai coa man á hora de escribir. Entón, como cando estudei historia da arte tirei para a rama da crítica, pois empecei a traballar niso, e despois dixen que non vai ser só arte do que fale, tamén quero contar historias. No Facebook sempre estiven facendo relatos e recibindo moi bo feedback por parte da xente, e dixen pois voume atrever con algo longo.

«Cando estudei historia da arte tirei para a rama da crítica, pois empecei a traballar niso, e despois dixen que non vai ser só arte do que fale, tamén quero contar historias. No Facebook sempre estiven facendo relatos e recibindo moi bo feedback por parte da xente, e dixen pois voume atrever con algo longo»

«Eu creo que o Facebook é un pouco o ximnasio dos escritores. Segundo as reaccións da xente sabes o que gusta e o que non. Por outra parte, coñeces xente que ao mellor non coñecerías doutro xeito. Eu vivo nun val e relaciónome con outros escritores e artistas de todo o Estado e outras partes do mundo cos que non tería posibilidade de non ser polas redes. Con elas podemos falar das nosas intimidades e temos amizades que funcionan grazas a Internet. Iso son as cousas positivas»

Nas redes sociais es moi activa. Que consecuencias cres que teñen, tanto positivas como negativas, á hora de escribir e relacionarnos?
Eu creo que o Facebook é un pouco o ximnasio dos escritores. Segundo as reaccións da xente sabes o que gusta e o que non. Por outra parte, coñeces xente que ao mellor non coñecerías doutro xeito. Eu vivo nun val e relaciónome con outros escritores e artistas de todo o Estado e outras partes do mundo cos que non tería posibilidade de non ser polas redes. Con elas podemos falar das nosas intimidades e temos amizades que funcionan grazas a Internet. Iso son as cousas positivas. As negativas, que hai moita xente que non te coñece persoalmente e que che colle manía por algunha opinión e sempre tes esa parte dos haters que no meu caso me atacan moito. Eu xa teño pel de coiro. Moita xente me quere, algunha me odia, pero como na vida real, sabes?

Só que máis amplificado pola difusión que teñen.
Si, e como vivo alí nun val, as miñas relacións sociais non son moitas. Baixo unha vez á semana a Santander e quedo alí con amigos, pero o día a día estou conectada a través das redes. Estou aquí en Santiago e apenas falo coa miña nai e alí estou permanentemente a través da cámara, ou coa xente de Santiago, con toda a que quero e que che dicía que coñezo a través de Internet.

Esta é a túa segunda novela despois de Crítica del vicio. O sexo e as drogas e os vicios en xeral son constantes nas túas obras. Dicía Boudelaire: «Ai os vicios humanos! Son eles os que conteñen a proba do noso amor polo infinito». Mantés o mesmo? Non pensas que nos fan máis fráxiles?
Depende do momento da túa vida. Eu entendo que ao mellor para o teu irmán, en segundo de carreira, ao mellor que vexa á súa irmá falando tan libremente das drogas non é o axeitado facer apoloxía a esas idades. Pero hai que diferenciar esas drogas da farmacia e as outras. Eu en momentos da miña vida houbo drogas que me fixeron dano e agora outras que me axudan. Eu traballo tamén na revista Cáñamo e sempre estou entrevistando artistas que consumen marihuana e haxix e entendo como funciona iso na creatividade. Doutra banda, se tes outro tipo de problemas, se che poden provocar brotes psicóticos… A droga depende de cada un, de como teñas a vida, da forza que teñas… Leo artigos recomendando os ácidos e as setas para a xente con depresión e non se pode recomendar así ao tolo, igual que os psiquiatras non poden receitar do mesmo xeito. Tes que saber cara onde queres ir. Recordo que entrevistei a un mozo para Cáñamo e pregunteille cal era o seu porro favorito. Díxome: o que non me tombe. O que non me incapacite. Eu, como escribo ás cinco da mañá cando me levanto, eu fumo a esas horas e non podo estar incapacitada. Sempre unha cousa que me axude, se me anula non me serve.

Pero a ti, creativamente axúdanche as drogas?
Si, claro. É como unha explosión de ideas, que ás veces non me dan as mans para teclear, teño que apuntar todo rápido nunha libreta. A cabeza vaime moi rápido. É como os brainstorming pero propiciados polo consumo de cannabis.

Pensas que para ser creativo tes que sufrir en certa maneira e ser unha persoa con inquedanzas internas?
Para ser creativo, tes que ser unha persoa sensíbel e para ser sensíbel non che queda outra que sufrir. O que te rodea, se es sensíbel tenche que afectar e hai moitas inxustizas, é inevitábel sufrir. Unha persoa aséptica non pode facer unha reflexión profunda nin nunha obra de arte nin nun libro porque sería o Hacendado dos libros ou das obras. Esa sensibilidade reflíctese niso, en vivir con intensidade as alegrías e as penas sufrilas e superalas a través da escritura, que igual que as artes plásticas son terapéuticas. Que non te escoiten os psiquiatras, que te escoite ou teu público.

«Levo cinco anos vivindo en Cantabria, pero eu teño a miña familia, os meus amigos aquí e na cabeza aínda sigo vivindo en Compostela. No primeiro libro era entre Santiago e Ferrol e este é entre Santiago e as aforas de Torrelavega. E, talvez, no cuarto ou quinto xa estea preparada para facer un libro integramente cántabro. Pero síntome compostelá e todas as miñas relacións máis fortes, aínda que teño amizades en Cantabria, seguen estando aquí»

E ti como te definirías?
Un pouco desastre. Desordenada, totalmente, pero son bastante fiel aos meus ideais e ás persoas que quero. Á xente que se porta ben comigo, eu pórtome moi ben con ela. Á hora do traballo, son metódica e puntual e cando me meto nun proxecto con alguén sempre tomo as rendas e dáme vertixe. Os meus amigos sempre se rin de min porque quedo ás 13 e 17 minutos porque, como son moi desastre, se non o fago a miña vida sería un caos total.

Viñeches a Santiago presentar a túa novela na Unitaria. Por que escolliches este lugar?
En Unitaria xa din unha charla sobre «Publicar, ou morrer ou matar» e son amigos, o sitio é grande, máis que algunhas librarías, e sempre presento primeiro en Santiago porque son de aquí, e quero que os primeiros que lean o libro sexan os meus amigos.

Que che parecen proxectos como o da Unitaria e outros que hai en Santiago? Pensas que a cidade está nun bo momento a nivel cultural?
Evidentemente, non hai comparación a como deixei Santiago e como está agora. Os festivais, o cambio de política, o Banquete de Conxo, a música ao vivo aínda que hai ese problema cos locais… Santiago antes a cultura era de bar e agora hai moita efervescencia cultural. Aquí no Muelle [onde se desenvolve a entrevista], por exemplo, organizan moitas cousas.

Maria Von Touceda

«Non hai comparación a como deixei Santiago e como está agora. Os festivais, o cambio de política, o Banquete de Conxo, a música ao vivo aínda que hai ese problema cos locais... Santiago antes a cultura era de bar e agora hai moita efervescencia cultural»

«Espero que a xente bote unhas risas, que o pase ben, e como todo ten diferentes lecturas e niveis, cada un entenderá o que capte deles, o que se relacione coa súa vida en función dos temas que trata»

Esta cafetería sae na túa novela. Teslle cariño ao local?
Si, ao local e ás cuncas de Sargadelos que me regalou miña nai iguais para levalas a Cantabria. Teño a miña casa totalmente galeguizada, tamén teño a foto das Marías. Ser picheleira marca.

Como funcionou a primeira novela e que agardas desta?
a primeira saquei dúas edicións con Aloha, tiven algún problema ca editora e colleume La Marca Negra e sacamos dúas máis. Eu, con esta, pretendo que mollen un pouco as bragas as mulleres e os calzóns os homes. Ás veces din das miñas novelas que se poden ler cunha soa man, ou que lles quedan as páxinas pegadas. Algún fai a foto co libro e o rolo de papel hixiénico [ri]. Espero que a xente bote unhas risas, que o pase ben, e como todo ten diferentes lecturas e niveis, cada un entenderá o que capte deles, o que se relacione coa súa vida en función dos temas que trata.

Onde se pode conseguir o teu libro?
Pois vai estar na Lila de Lilith, en Follas Novas que tamén venderon o outro libro. A través de Internet, nunha libraría de Murcia, e cando se unan outras con servizo de venda online pois tamén se poderá. A través da web de La Marca Negra Ediciones pódense consultar as librarías onde está dispoñíbel.

Queres ollar outros contidos relevantes?

Política de privacidade

Se consente a utilización de cookies, continúa navegando ou fai clic nalgún link entenderase que consinte a nosa política de cookies e, por tanto, a instalación das mesmas no seu equipo ou dispositivo.

Se vostede quere, pode cambiar a configuración de cookies en calquera momento, configurando o seu navegador para aceptar, ou non, as cookies que recibe ou para que o navegador o avise cando un servidor queira gardar unha cookie.

Esta web utiliza cookies.
error: Contido protexido