•  981 806 528 & 670 594 685 info@coralia.gal

ÓSCAR CORRAL
«Se unha foto amola a alguén,
ou alguén non quere que se vexa,
é unha boa foto de prensa»

Óscar Corral

150 150 CORALIA

Óscar Corral (Santiago de Compostela, 1981) é o responsábel da fiestra pola que non poucos lectores de prensa se foron asomando á actualidade. Fotoxornalista autodidacta, pasou polas principais cabeceiras galegas. Arestora, o seu traballo publícase nas páxinas de El País e, puntualmente, a través da axencia EFE. A Corral preocúpalle a degradación das condicións laborais do seu oficio. E aínda que, de entrada e como adoitan os bos xornalistas, asegura que el non ten nada que contar, na entrevista revélase locuaz e reflexivo sobre a súa profesión.

SOCIEDADE

Cando empezaches a tirar fotografías? É afección de infancia ou veu despois.
Saquei moitas fotografías cando era neno. A primeira cámara que tiven regaláronma na primeira comuñón. Á miña irmá, na súa primeira comuñón, tamén lla regalaron. A diferenza foi que a min me facía ilusión levala por aí e tirar fotografías. A ela non. Pero tampouco quero dicir que empezase aí. Realmente a facer fotos empecei cando estaba traballando no bar, de noite.

En que bar?
Na Casa das Crechas. Vía moitas escenas que me chamaban a atención. Eu era novo, 18 anos, e descubrín un mundo da noite que non coñecía. Apetecíame retratalo. Decateime de que tiña trebellos na casa, cámaras compactas. Pero non satisfacían as miñas necesidades para fotografar ese ambiente escuro. Intereseime e merquei a primeira cámara manual.

Conservas esas fotografías?
Non, era un desastre. Non tiña técnica e intentaba revelar algunhas con pouco acerto, outras perdíaas… Naquela época ía a un obradoiro do Concello na Pontepedriña, cun laboratorio fotográfico químico e máquinas ampliadoras. Rexíao un fotógrafo que foi o primeiro que me aprendeu un pouco de técnica.

«Eu era novo, 18 anos, e descubrín un mundo da noite que non coñecía. Apetecíame retratalo. Decateime de que tiña trebellos na casa, cámaras compactas. Pero non satisfacían as miñas necesidades para fotografar ese ambiente escuro. Intereseime e merquei a primeira cámara manual».

«Practicamente son autodidacta. Durante catro anos intentei matricularme e os catro anos quedei fóra. Por unha cuestión económica. Estaba traballando e tiña unha renda moito máis alta do que tiña calquera outra persoa que vivía cos seus pais».

Quen era?
Xabier Carrasco. Aprendín as nocións básicas. Pero a maior parte do material estragueina. Xabier dicíanos «isto faise así». Traballabamos cos nosos carretes e se saía ben, ben, e se saía mal queimábalos. Aí decidín empezar a estudar. Teño mágoa desa cámara coa que empecei, unha Yasika FX2000, porque ma roubaron. Nun bar, como non podía ser doutra maneira.

E decidiches estudar, contabas.
Quixen entrar na escola de fotografía da Mestre Mateo. E aquí vén un punto de inflexión. Nunca me colleron.

Nunca estudaches reguladamente?
Non. Practicamente son autodidacta. Durante catro anos intentei matricularme e os catro anos quedei fóra. Por unha cuestión económica. Estaba traballando e tiña unha renda moito máis alta do que tiña calquera outra persoa que vivía cos seus pais.

É unha mágoa que perdeses as fotografías do bar. Sería unha antropoloxía da noite compostelá.
Tampouco creo que tivesen demasiado valor máis alá do documental, do que foi a historia dese local. Eu estaba moi verde, era unha cousa moi superflua, de turista.

En que intre se cruza o xornalismo na túa vida?
Como non daba entrado na Mestre Mateo, iniciei un ciclo menor de formación de técnico de laboratorio. Parecíame unha estupidez, porque xa tiña moitas horas de laboratorio. Pero dábame puntos para a Mestre Mateo. O curso tiña horas de prácticas en tendas de fotografía. Non me apetecía. Pero no mundo da noite móvese moita xente da prensa e eu coñecíaa. Apareceu unha persoa, Miguel Muñiz, o fotógrafo do ABC. Díxome que intentase facer prácticas nalgún medio de comunicación. Fixo por que puidese entrar en La Voz de Galicia. Recomendado por Miguel, chamoume unha terceira persoa, Xoán Soler (fotógrafo de La Voz), o meu titor de prácticas.

Que debe ter un bo fotógrafo de prensa?
Hai que ter claro que o caos vai formar parte da túa vida e do teu traballo. Coñezo moita xente que empezou e que non era quen de soportar esa desorde. O caos reina na prensa, pero nos fotógrafos é onde máis se acentúa. Ou estás disposto a non ter horarios nin domingos nin sábados, ou escapa.

E tecnicamente?
Un día escoiteille a outro fotógrafo que unha boa fotografía de prensa era a que informaba de algo e, se ademais era bonita, mellor. O que distingue un bo fotoxornalista, fóra da sensibilidade gráfica, é saber informar. E para saber informar cómpre estar informado. Hai moitos fotógrafos que van fotografar e non coñecen o contexto, non saben onde está a lea. Podo ter unha fotografía moi bonita dun político, que pode valer para un retrato. Pero para a actualidade ao mellor teño que estar atento a cando ese político se mira de esguello con outro porque hai un problema entre eles. A información está aí. É unha carencia que vexo na prensa. Hai fotógrafos aos que realmente non lles gusta a prensa, non lles gusta a información.

Así a fotografía perde contido.
Claro. Hai fotógrafos que din que ir fotografar en prensa é como ir cazar. Pero eu compároo con ir pescar. As imaxes créanse soas. Ti tes que ir co teu anzol, colocarte no sitio, agardar a que a imaxe se forme. Estar ben informado para saber que pode pasar, anticiparte e, nese momento decisivo, estar listo para captala. O fotógrafo non debe influír no que está pasando, non é parte do que está pasando.

Pero inflúe desde o momento en que encadras, en que enfocas…
Exacto, pero non na acción. Ate ese momento estás deixando que a situación se coloque diante de ti e que se dean as condicións para coller a túa imaxe.

Na aprendizaxe do fotoxornalismo, canto hai de estudo e canto de oficio?
Hai un 90% de oficio. Levo de non amateur desde o Prestige e desde ese ano foi todo oficio. Véxoo na miña evolución. Na fotografía gústanme poucos artistas e moitos artesáns. É dicir, a xente que vai pouco a pouco. Agardo que as miñas fotografías dentro de dez anos sexan mellores que as de hoxe, que poida puír cousas que non me gustan do que fago.

Hai algunha das túas fotografías á que lle teñas especial lei?
O acontecemento ao que lle gardo máis cariño é o Prestige, cando menos profesional era. Daquela estudaba o ciclo de laboratorio e non ía á clase para ir facer fotografías do Prestige. Parecíame unha loucura estar lendo fórmulas de químicos mentres a 50 quilómetros de Santiago pasaba unha das maiores catástrofes da historia do meu país.

«O acontecemento ao que lle gardo máis cariño é o Prestige, cando menos profesional era. Daquela estudaba o ciclo de laboratorio e non ía á clase para ir facer fotografías do Prestige. Parecíame unha loucura estar lendo fórmulas de químicos mentres a 50 quilómetros de Santiago pasaba unha das maiores catástrofes da historia do meu país».

«A cámara protéxete. Unha das cousas das que máis se fala do meu traballo son as miñas coberturas dos incendios. Eu non sería quen de meterme nun incendio como me meto sen a cámara. É unha falsa sensación de seguridade, pero se levo cámara consigo estar a dous metros do lume e camiñar sobre as brasas».

A quen lle vendiches o traballo do Prestige?
A ninguén. Foi xusto antes de empezar a traballar. Pero fixen unha exposición con outros fotógrafos de prensa. Agora vexo moi pobre o meu traballo respecto do deles. Pero expuxen con Miguel Muñiz, cos meus referentes. O feito de que me deixasen expoñer con eles xa era un logro. Se me preguntas por unha fotografía, a que máis transcendencia tivo na miña carreira foi a fotografía do maquinista (do tren Alvia que se accidentou en Angrois).

Cubrir ese suceso foi moi duro, imaxino.
Neste tipo de catástrofes o fotoxornalista móvese ben no caos. O traballo que fixen no accidente de Angrois foi mentres reinou o caos. Cando a policía e as autoridades controlan a situación, cercan a prensa e acabouse. Os primeiros instantes son os máis duros. Pero hai certa protección da cámara. A min pareceríame moito máis duro estar alí sendo un veciño. A cámara protéxete. Unha das cousas das que máis se fala do meu traballo son as miñas coberturas dos incendios. Eu non sería quen de meterme nun incendio como me meto sen a cámara. É unha falsa sensación de seguridade, pero se levo cámara consigo estar a dous metros do lume e camiñar sobre as brasas. Se estivese só sen a cámara diría, «que hostia fas aquí?».

Aféctalle a degradación das condicións laborais da prensa e, en especial, dos fotógrafos, á asunción de riscos?
Si e non. Por unha banda, hai fotógrafos veteranos que din: «Non me vou meter nesta lea porque non me pagan abondo». Pero pola outra, o mercado laboral está tan degradado, hai tanta xente que quere acceder a el, que a súa forma de amosar o que saben é dándoo todo por nada. Hai unha morea de medios on line que non pagan por fotografía xornalística, pero si a utilizan. E que se nutren de imaxes deses fotógrafos que moitas veces non cobran nada e dano todo por demostrar o que saben facer.

Percibes solucións a este estado de cousas?
A especialización total. Non podo competir en ser o máis valente, o que máis se achegue. A supervivencia baséoa en subir o nivel do traballo. Que as túas fotografías marquen un nivel que se distinga do traballo afeccionado.

Numerosos informes internacionais sinalan a mala saúde da liberdade de prensa e de expresión no Estado español. Sufriches censura algunha vez?
Si.

Podes contalo?
Non. Pero si que me tiraron atrás algunha fotografía. Que ao mellor amolaba a alguén. E por supervivencia laboral acepteino. Iso si, gárdoas. Ao mellor un día en que non exista censura publico as fotografías que alguén me dixo que non eran publicábeis. Tampouco foron moitas. Pero xustamente creo que se unha fotografía amola a alguén, ou alguén non quere que se vexa, é unha boa fotografía de prensa.

Mencionaches a Muñiz e a Soler. A quen máis admiras na profesión?
Son admirador da estratexia de Cartier-Bresson sobre o intre decisivo. Esa idea é básica en prensa. Un segundo antes a fotografía non conta nada e un segundo despois cóntao todo. Sempre me gustou moito o rollo insolente e maleducado de Jean Saudek. Aprendín del que podía ser ferinte coas imaxes. Non tes que ser un lambecús fotográfico. E sempre me fixei moito en Kubelka, un tío moi sucio. Non me importa a sucidade na fotografía se a fotografía conta algo.

E galegos?
Para min, traballar con Anxo Iglesias na edición galega de El País foi un antes e un despois. Nas miñas fotografías hai un antes e un despois diso. E nunca me sentín tan libre traballando como nesa etapa. Virxilio Vieitez pode ser o referente histórico. É insolente, busca a chiscadela. Contemporáneo, o traballo que fixo en Galicia García Rodero.

Que fotografía da historia che gustaría ter tirado?
Pola estética grunge, a caída do Muro. Pero pola estética da xente.

A que recanto de Compostela lle gardas máis estima como fotógrafo?
Compostela é un escenario para retratar. Gústanme as canellas do casco vello. Úsoas nos retratos. Pero non teño moitas fotografías paisaxísticas da cidade. Escapo da postal. Interésame a paisaxe humana de Compostela. A xente do clero. O propio Zapatones. A señora que vende cravos pola noite. Non me gustan as fotografías espidas, a fotografía morta en que non sae ningún elemento vivo.

«Un segundo antes a fotografía non conta nada e un segundo despois cóntao todo. Sempre me gustou moito o rollo insolente e maleducado de Jean Saudek. Aprendín del que podía ser ferinte coas imaxes. Non tes que ser un lambecús fotográfico. E sempre me fixei moito en Kubelka, un tío moi sucio».

Entrevista extraída do número 7.

Daniel Salgado
Entrevista

Óscar Corral
Autorretratos

Outono de 2017
Data de publicación

Daniel Salgado
Entrevista

Óscar Corral
Autorretratos

Outono de 2017
Data de publicación

Queres ollar outros contidos relevantes?
Política de privacidade

Se consente a utilización de cookies, continúa navegando ou fai clic nalgún link entenderase que consinte a nosa política de cookies e, por tanto, a instalación das mesmas no seu equipo ou dispositivo.

Se vostede quere, pode cambiar a configuración de cookies en calquera momento, configurando o seu navegador para aceptar, ou non, as cookies que recibe ou para que o navegador o avise cando un servidor queira gardar unha cookie.

Esta web utiliza cookies.
error: Contido protexido