•  981 806 528 & 670 594 685 info@coralia.gal

auditorio de galicia

Rosario Sarmiento

150 150 CORALIA

Montaxe de Territorios de intimidade. Cesión do Auditorio de Galicia.

«Síntome incapaz de abordar en pintura o descoñecido. O descoñecido carece de significado para min». Con esta cita, de María Victoria de la Fuente (Vigo, 1927-Madrid, 2009) arranca a exposición Territorios de intimidade. Artistas galegas baixo o franquismo 1940-1975. Porque diso trata esta mostra, de amosar o descoñecido para que deixe de selo. Neste caso, para rescatar do esquecemento ou mesmo do anonimato, as creacións máis persoais e menos difundidas de trece artistas mulleres, de la Fuente entre elas, a través de 70 das súas obras que aquí se recollen, entre pintura, debuxo e escultura, realizadas durante os anos negros da ditadura; un período que sacou a muller da esfera pública para relegala á condición prioritaria de esposa e nai. «Neste escenario asfixiante», afirma a comisaria da mostra Rosario Sarmiento, «se era complicado ser muller profesional, ser muller profesional artista nin che conto. Iso era realmente unha entelequia».

Rosario Sarmiento no acto de inauguración da exposición. Fotografía de Xurxo Lobato.

  • ACTUALIDADE

Reportaxe de VALERIA PEREIRAS
Fotografías de XURXO LOBATO e AUDITORIO DE GALICIA

Producida polo Concello de Santiago e o Auditorio de Galicia, a mostra artéllase en cinco capítulos temáticos: «A esfera privada: a familia, o fogar», «A fabulación. O mundo onírico», «A realidade transformada. A arte como compromiso», «A muller e o traballo» e «Territorios de intimidade», este último sobre o que se asenta a exposición. «Nel inclúense tres artistas, que son Elena Fernández Gago (A Coruña, 1940-2011), Carmen Corredoyra (A Coruña, 1893-1970) e María Victoria de la Fuente, que traballan moi pechadas, neses espazos de intimidade. No caso de Corredoyra de carácter relixioso, no de de la Fuente e Gago nas súas casas, pintan o seu día a día», explica Sarmiento.

Con esta mostra, a súa comisaria afonda nun dos seus eidos de investigación recorrentes, o da elaboración do mapa histórico das artistas do século XX, no que leva traballando desde 1995 e que xa abordara en mostras como A arte inexistente ou Mulleres do silencio, amais de no documental Arte+muller+Galicia, que pode visionarse na mostra e que resultou galardoado pola Deputación da Coruña, dentro dos premios de Cultura e Igualdade Luísa Villalta. «Sempre me pareceu interesante traballar nestes anos do franquismo, porque eu vía que aí se estaba fraguando unha situación das artistas moi complexa. Dunha banda está o caso das que se exiliaron, como Maruja Mallo, e polo outro as que quedaron a vivir en Galicia, que inician aquí os seus traballos e algunhas rematan por marchar fóra a estudar, a formarse ou a vivir porque neste ambiente provinciano resultaba moi complicado».

«A mostra artéllase en cinco capítulos temáticos: «A esfera privada: a familia, o fogar», «A fabulación. O mundo onírico», «A realidade transformada. A arte como compromiso», «A muller e o traballo» e «Territorios de intimidade», este último sobre o que se asenta a exposición».

Inauguración da exposición. Fotografía de Xurxo Lobato.

«Dunha banda está o caso das que se exiliaron, como Maruja Mallo, e polo outro as que quedaron a vivir en Galicia, que inician aquí os seus traballos e algunhas rematan por marchar fóra a estudar, a formarse ou a vivir porque neste ambiente provinciano resultaba moi complicado».

Detalle da obra de Julia Minguillón. Cesión do Auditorio de Galicia.

«A muller na súa condición de esposa e nai pintada por Julia Minguillón (Lugo, 1906-Madrid, 1965) é o icono desta exposición que pode visitarse ata o próximo 3 de febreiro no Auditorio de Galicia».

Detalle da obra de Julia Minguillón. Cesión do Auditorio de Galicia.

Entre as que quedaron figuran as menos coñecidas. Lolita Díaz Baliño (A Coruña, 1905-1963), irmá de Camilo Díaz Baliño e tía de Isaac Díaz Pardo; Rosina Llamas Fole (A Coruña, 1941-1977) ou Gloria de Llano (A Coruña, 1915-1999) que, como explica Sarmiento, «quedaron máis metidas ou cerradas neste ambiente e dedícanse á formación doutras artistas -era a saída profesional que tiñan-, ou pregarse un pouco ás demandas dos gustos dunha sociedade, sobre todo nas primeiras décadas, realmente timorata». Sacar adiante esta exposición implicou documentarse a través de artigos de xornais da época e os poucos catálogos existentes nos que se recollen biografías estereotipadas ou entrevistas que lles fan nos anos 60 e 70 e que tamén de encontran na mostra. Moitas destas mulleres non formaron parte de ningunha exposición, nin individual nin colectiva, as obras non estaban nos catálogos e as que si, moitas non se sabía onde. Boa parte das obras expostas, como explica Sarmiento, estaban custodiadas en coleccións privadas e é a primeira vez que se poden ver. Outras proceden de institucións, galerías ou museos como o provincial de Pontevedra ou o municipal Quiñones de León de Vigo, da Academia Galega de Belas Artes, da Fundación Barrié, das coleccións do Concello da Coruña, do Parlamento de Galicia ou da colección de arte Francisco Fernández del Riego, de galerías como Arboreda… «A maioría de obras que se expoñen pertencen a un coleccionista particular que as tiña gardadas, como puido telas tirado ao lixo. Por circunstancias da vida, deron con xente con certa sensibilidade e cariño cara as cousas antigas e non se tiraron, pero outros poderían telo feito. Despois, coma no caso de Gloria de Llano a familia ten a obra, pero hai moitísimas cousas que están esparexidas, e tampouco moi valoradas. Foi complicado dar con elas», afirma Sarmiento.

Inauguración da exposición. Fotografía de Xurxo Lobato.

«As porcentaxes de formación da escola de Belas de Pontevedra son dun 70% mulleres e un 30% de homes todos os cursos. Esas cifras invértense no momento en que falamos de mercados, de exposicións, de coleccións, etc. Por que segue pasando? Porque hai poucas artistas que teñan a posibilidade de chegar a onde se 'corta o bacallau».

Inauguración da exposición. Fotografía de Xurxo Lobato.

Reescribir a historia destas mulleres e investigala a fondo é unha tarefa que segue pendente. «Estamos aínda nos inicios», recoñece Sarmiento, «queda moitísimo por facer. Decateime de que 20 anos despois desas dúas exposicións (A arte inexistente e Mulleres do silencio), a situación é exactamente igual. Artistas fantásticas que ninguén se preocupou de incluílas desde entón nunha exposición. Iso levoume a buscar datos e están aí. As porcentaxes de formación da escola de Belas de Pontevedra son dun 70% mulleres e un 30% de homes todos os cursos. Esas cifras invértense no momento en que falamos de mercados, de exposicións, de coleccións, etc. Por que segue pasando? Porque hai poucas artistas que teñan a posibilidade de chegar a onde se ‘corta o bacallau’: ás programacións das galerías, museos, exposicións individuais ou colectivas e ás coleccións. Que porcentaxe de mulleres artistas hai nas coleccións? Un 15-20%. Proxectos coma este, canto máis nos retrotraiamos na historia, menos se atopa nos catálogos».

A muller na súa condición de esposa e nai pintada por Julia Minguillón (Lugo, 1906-Madrid, 1965) é o icono desta exposición que pode visitarse ata o próximo 3 de febreiro no Auditorio de Galicia. Os interiores pechados e asfixiantes de Carmen Corredoyra, o mundo da muller rural de Galicia que pinta María Antonia Dans (Oza dos Ríos, 1922-Madrid, 1988), as visións oníricas de Lolita Díaz Baliño, a abstracción nos casos de Beatriz Rey (A Coruña, 1940) ou Fina Mantiñán (A Coruña, 1932) ou a escultura de Elena Colmeiro (Silleda, 1932) son outras das pinceladas dunha mostra necesaria, que axusta contas coa historia da arte recente e oficial de Galicia situando as súas protagonistas no lugar que merecen.

Queres ollar outros contidos relevantes?

Paul Daniel

150 150 CORALIA

A Real Filharmonía de Galicia celebra os seus primeiros vinte anos de éxitos baixo a dirección de Paul Daniel. O tamén director da Orquestra Nacional de Burdeos e director invitado das máis destacadas orquestras e compañías de ópera mundiais deseñou un programa cheo de contrastes para a tempada que agora principia, que inclúe nomes como Gluck, Dvoràk, Brahms ou Buide.

Desde o seu nomeamento como director titular hai tres anos, Daniel está a imprimir un estilo novo á orquestra da cidade, que veu como se ampliaba o seu repertorio ou como xurdían novos formatos de concerto cos que achegar a música dos grandes compositores á cidadanía compostelá.

Daniel, que foi condecorado coa Cruz do Imperio Británico no ano 2000, e que recibiu o premio Olivier pola súa dedicación á ópera e un Gramophone pola súa serie de música inglesa para Naxos, enche o noso número de outono de paixón pola vida e pola música.

CULTURA

Cales son as principais sorpresas que nos reserva o programa da nova tempada da RFG?
Para min é importante arrancar a tempada cun gran concerto no Auditorio. Igual de importante é levar a música alí onde vive a xente; por iso este ano faremos visitas aos centros socioculturais, dividindo a orquestra en dúas seccións e tocando para xente que normalmente non crería que a orquestra lle pertencese. Poderán escoitar así grandes obras de Bach, Mendelssohn, Britten ou Grieg. No Auditorio principiamos tempada coa estrea de Pasaxes de Fernando Buide, un compositor galego recoñecido no mundo enteiro, nun programa que tamén inclúe unha sinfonía de Brahms. En novembro presentaremos en Santiago e Vigo a grande ópera de Bizet Os pescadores de perlas en versión concerto. Trátase dunha nova iniciativa que poñemos en marcha en coprodución cos Amigos de la Ópera de Vigo. E, antes do Nadal, poderedes oír a importantes directores e solistas interpretando grandes sinfonías clásicas de Beethoven, Brahms ou Dvoràk, xunto a outras menos habituais como o Concerto para violín e vento de Kurt Weill. A orquestra tamén tocará en Vigo dúas veces antes do Nadal, e irá a Ourense, Ferrol e Lugo repetindo os concertos de Santiago. E, antes de despedir o ano, tamén recibiremos a Antoni Ros Marbà, un dos directores máis importantes para a RFG. Ademais, grazas ao programa Descubre unha orquestra para ti, a túa! poderanse escoitar obras coñecidas do repertorio da RFG dunha maneira máis informal e nun ambiente máis distendido. Facer canteira de público é un labor moi importante, por iso poderase escoitar a RFG nos barrios, nun concerto de tarde para nenos e familias ou nun concerto de abonamento máis formal.

«Esta orquestra é de pequeno tamaño; pero a súa ambición é moi grande e, aínda que somos conscientes das nosas dimensións, gústanos marcarnos grandes metas e tratar de acadalas».

«A xente nova acostumouse a recibir moita información nun prazo de tempo moi curto e agora estamos a asistir a un cambio de ciclo, a un novo xeito de achegarse á cultura e ao lecer que se traduce en que se corren máis maratóns e se len libros máis voluminosos».

«Cando o público aprecia como se fan as cousas e os músicos se preocupan de agradar ao público prodúcese unha boa retroalimentación, a retroalimentación das cousas pequenas; e é entón cando recollemos un produto feito con coidado, a man e con cariño».

Cando, no 2013, asumiches a dirección da orquestra compostelá, sentías que a música da Filharmonía estaba escondida. Revelar a súa música e chegar a un público máis amplo é un fermoso obxectivo. Cales son as virtudes da Real Filharmonía para conseguilo?
Esta orquestra é de pequeno tamaño; pero a súa ambición é moi grande e, aínda que somos conscientes das nosas dimensións, gústanos marcarnos grandes metas e tratar de acadalas. Ao longo destes tres anos tentei abrir as ventás ao público, porque cando cheguei á dirección da RFG a orquestra parecía estar escondida.

Logo de anos dándolle as costas á música en vivo, a mocidade volve encher auditorios. Cal cres ti que pode ser o motivo deste fenómeno?
Durante anos, a mocidade afíxose a vivir o seu lecer a toda présa, centrándose en actividades que precisaban concentración durante pouco tempo. A xente nova acostumouse a recibir moita información nun prazo de tempo moi curto e agora estamos a asistir a un cambio de ciclo, a un novo xeito de achegarse á cultura e ao lecer que se traduce en que se corren máis maratóns e se len libros máis voluminosos. É o que ocorre coa comida, que viviu o triunfo da fast food antes de imporse a slow food, na que se inviste tempo en cociñar sen présa.

É a RFG unha xoia descoñecida para Compostela?
O meu traballo pretende que a cidade coñeza a súa orquestra. O reto é lograr a visualización da RFG. Se non somos capaces de chegar coa música á cidadanía de Compostela, o problema somos nós, non a cidade. Non é o mesmo descoñecemento que falta de valoración.

O Auditorio de Galicia é a casa da RFG, unha casa á que chegarán obras importantes este exercicio. Sénteste a gusto no Auditorio?
Eu véxome moi cómodo no Auditorio, pero a música fíxome ser moi ambicioso. Quero ver xente no Auditorio todo o día.

Falando de ambición, cunha carreira como a túa, con premios como o Olivier ou o Gramophone, que significado encerran a RFG e Santiago para ti?
Se a cidade e a orquestra teñen ambición, non hai mellor sitio no que estar que Santiago de Compostela. As grandes cidades e o seu público están esgotados. O público xa o viu todo, polo que non aprecia a oferta e resulta difícil atraer a súa atención. Londres, ás veces, semella un gran bazar no que todo está a túa disposición, e con toda esa oferta de produtos recorrer a cidade resulta algo esgotador. Cando o público aprecia como se fan as cousas e os músicos se preocupan de agradar ao público prodúcese unha boa retroalimentación, a retroalimentación das cousas pequenas; e é entón cando recollemos un produto feito con coidado, a man e con cariño.

Un soño?
Eu non soño mentres durmo; só soño cando estou a dirixir.

Quen son os compositores que mellor conectan co público compostelán e con Paul Daniel?
Ata a miña chegada, o carácter da orquestra estaba moi conectado co mundo de Mozart, Haydn, Schumann, Brahms ou Beethoven, é dicir, co miolo do repertorio clásico. Desde logo este é o corazón do mundo da música, pero penso que o público, os músicos e máis eu coincidimos na idea de escoitar un pouco máis de Janaceck, Mahler ou Benjamin Britten. A orquestra sempre estivo interesada nun amplo repertorio, e creo que as veces é bo procurar un toque de fusión. A min gústame innovar desde a tradición, aínda que o meu compositor favorito sempre é o que interpreto ese día.

Burdeos e Santiago están conectadas pola batuta de Paul Daniel, pero en que se parecen musicalmente as dúas capitais?
A ambición das dúas orquestras crea unha conexión moi especial co público. Son dúas cidades con importantes universidades, conectadas polo Camiño de Santiago. En Burdeos comeza un dos camiños máis importantes, e a min, no futuro, gustariame facer o Camiño unindo ambas as dúas orquestras.

Música que che transporta á nenez?
A nana Polly put the kettle on.

Despois de dirixir a Real Filharmonía, interpretando a compositores de orixe galega como Fernando Buide ou Eduardo Soutullo, onde cre Paul Daniel que radica a singularidade da música feita en Galicia?
A música galega é moi rica. De feito, cada compositor ten unha cor e unha personalidade completamente diferentes. Non podes comparar a Buide con Vázquez, con Soutullo ou con Durán. É sorprendente o número de compositores que hai en Galicia, pero todos os autores cos que teño traballado teñen en común un fondo coñecemento da tradición e do acervo cultural galego, que son capaces de interiorizar e transformar en algo único, que ninguén fixera antes.

Darlles nova vida ás partituras é o segredo da boa dirección? Como se consegue?
Pese a que a resposta é doada, isto é moi difícil de conseguir. Como músico, ti coñeces de memoria cada nota de Beethoven, porque a tes tocado moitas veces, por iso o reto é borrar a túa memoria e comezar de cero, coa mente limpa, como se fose a primeira vez que te enfrontas a esa peza. Ser capaz de esquecer todo o que sabes, todo o que sentes, para empezar de novo, é a habilidade técnica máis importante dun músico a hora de enfrontarse a unha partitura.

Por último, é a música o mellor medio para poñer paz nun mundo que, dun tempo a esta parte, semella ter toleado?
A música en abstracto non é nada; non existe. É unha idea neutra que só adquire senso cando a interpretamos para a xente e a tocamos xuntos. Os músicos tocamos xuntos, cantamos xuntos; sen fronteiras, sen Brexit. En Israel ou en Palestina ou na China vaise entender facilmente a música doutra cultura, de aí que cando os músicos interpretamos xuntos unha partitura estamos asistindo a un acto de paz. Por iso creo firmemente que non podes facer a guerra con alguén co que fas música.

«A música en abstracto non é nada; non existe. É unha idea neutra que só adquire senso cando a interpretamos para a xente e a tocamos xuntos. Os músicos tocamos xuntos, cantamos xuntos; sen fronteiras, sen Brexit».

Entrevista extraída do número 4.

Queres ollar outros contidos relevantes?

Isabel Pérez Dobarro

150 150 CORALIA

Capaz de desentrañar os segredos da partitura máis complexa cunha execución perfecta, a pianista compostelá Isabel Pérez Dobarro vive o gran soño americano, sen que iso supoña renunciar a súa esencia galega.

Acadando aplausos e eloxios por todo o mundo, a presidenta de Beta Pi Chapter en Nova York xa é, con só 24 anos, un dos nomes máis destacados da elite musical mundial.

Pérez Dobarro enche auditorios de todo o mundo dándolle nova vida ás partituras dos nosos máis importantes compositores ao tempo que loita pola sustentabilidade e o futuro do planeta nas Nacións Unidas.

Isabel Dobarro

«Aos catro anos fixéronme un test que desvelou que tiña alta capacidade, cun coeficiente de 148»

SOCIEDADE

O número 148 ten algún significado para ti?
Aos catro anos fixéronme un test que desvelou que tiña alta capacidade, cun coeficiente de 148. Desde aquel momento tomei parte nalgunhas actividades especiais desenvolvidas pola Universidade de Santiago. O número 148 simplemente é iso, o resultado dun test. Desde entón non o repetín. Non vaia ser que saia outra cousa!

Eras moi nova cando deixaches Santiago para marchares estudar ao Conservatorio Superior de Música de Madrid. Foi alí onde o piano lle deu o xaque mate ao xadrez, ou a música sempre foi o teu destino?
En xadrez fun campioa galega feminina sub-10, sub-12 e sub-14. Ata que fun a Madrid, aos quince anos, combinei xadrez e piano dun xeito natural, pero ao incrementarse a actividade como concertista e ao xurdir a oportunidade de ir a Nova York, decanteime polo piano; aínda que sigo xogando de cando en vez. Alí fágoo no club Marshall, que é o máis importante da cidade. O xadrez é moi complicado, precisa moitas horas de adestramento e tes que tomar parte en moitas competicións! A xente ás veces non sabe todo o que hai detrás, pensa que é sentarse e xa está! Hai que estudar moitísimo; require moitísimas horas!

Con 24 anos atesouras un currículo impresionante, que inclúe as máis altas titulacións musicais, pero se botas a mirada atrás, que decisión é a máis importante de todas as que tomaches ata o de agora?
Nova York! Ir a Nova York cambiou a miña forma de vida. Con 17 anos, tiven a inmensa sorte de ir facer un curso a Estados Unidos, o Stony Brook International Piano Festival, organizado polo que logo sería o meu mestre, o doutor José Ramón Méndez, maila súa muller, a doutora Amy Gustafson. A resultas do festival, tiven a oportunidade de tocar no Steinway Hall de Nova York. Esta experiencia cambioume a vida xa que foi nese intre cando souben que Nova York era o lugar onde mellor podía desenvolver a miña carreira. Foi a decisión máis difícil de tomar, pero penso que non me trabuquei. Estou moi contenta alí.

«Os aplausos agradécense, pero, a nivel persoal, non son tan importantes; o importante é ver que o público está a gozar. Para min é importante facerlle a vida máis feliz aos demais»

«O éxito non é só cuestión de talento ou de estilo, precisa moitísimo traballo, que no meu caso me apaixona, e que polo tanto non vexo como un sacrificio, xa que estou a facer o que quero, e co que fago podo axudar a facer á xente máis feliz»

Onde radica a felicidade? Nos aplausos? Na execución dunha partitura de gran dificultade? No reencontro coa familia e as rutinas de sempre?
No reencontro coa familia e coas rutinas de sempre, por suposto! Os aplausos agradécense, pero, a nivel persoal, non son tan importantes; o importante é ver que o público está a gozar. Para min é importante facerlle a vida máis feliz aos demais. Na miña vida, a familia sempre xogou un papel fundamental e é fundamental facelos felices e que estean contentos co que fago!

O éxito supón renuncias importantes ou a recompensa borra todos os sacrificios?
O éxito non é só cuestión de talento ou de estilo, precisa moitísimo traballo, que no meu caso me apaixona, e que polo tanto non vexo como un sacrificio, xa que estou a facer o que quero, e co que fago podo axudar a facer á xente máis feliz. É verdade que tes que botar horas e horas e horas, e que ás veces as cousas non saen e te desesperas e te preguntas: que está a pasar aquí? O mestre Arthur Rubinstein, ao ser preguntado polos nervios previos a un concerto, expresouno así: é un pequeno prezo que teño que pagar por esta vida excepcional que vivo.

Despois de actuar no Carnegie Hall de Nova York e nunha longuísima listaxe de salas, entre as que figuran o Conservatorio Tchaikovsky de Moscova ou o Auditorio de Galicia, cal dirías que é o teu escenario favorito?
Tocar no Carnegie Hall foi algo moi especial; todo artista quere tocar alí e foi moi emocionante. Tocar no Auditorio de Galicia foi emotivo por estar na miña terra e coa miña xente. Tocar no Tchaikovsky, cando tiña apenas dez anos, foi unha experiencia fascinante, nun país que non coñecía. Cada escenario ten algo especial e cada público ten algo especial. É moi difícil elixir un.

Isabel Dobarro
Unha canción para compartir?
New York, New York, de Frank Sinatra, e Chove en Santiago, de Luar na Lubre.

Cunha axenda tan completa, probabelmente non haxa oco para a morriña, pero, de ser posíbel, como curarías a morriña compostelá en Nova York?
Volvendo cando podo, porque sempre que volvo reconecto coa miña esencia, coa miña terra, coa miña xente, e aquí síntome moi, moi cómoda. Encántame Nova York, encántame a enerxía, ir correndo dun lado para outro, ver á xente, as oportunidades… pero gústame volver á casa, onde fun tan feliz e onde son tan feliz. Para min, Compostela é sinónimo de felicidade, encántame a miña cidade, encántame a miña terra, todo! En Nova York teño sempre moi presente a nosa comida, a nosa música, a nosa cultura, e manteño unha estreita relación con artistas galegos afincados alí.

En Isabel, que pesa máis? As ganas de aprender ou as ganas de ensinar?
A combinación de ambas, xa que son dous camiños que están interconectados. Cando ensinas aprendes moitísimo, porque cada alumno require de ti unha explicación diferente. Cada vez que renovas o xeito de explicarte, enriquéceste. A min encántame aprender, encántame mellorar e evolucionar.

Isabel Dobarro
Unha meta?
Ser feliz.

É aquí onde encaixa o teu labor dentro de Kappa Delta Pi?
Kappa Delta Pi é unha prestixiosa organización internacional creada no ano 1911 que persegue a excelencia na educación primaria, secundaria e universitaria, e da que no seu día formaron parte Albert Einstein ou Eleanor Roosevelt. Eu presido Beta Pi Chapter, a súa división de Nova York, que ten a súa sede na New York University. En Beta Pi Chapter organizamos todo tipo de actividades e seminarios para mellorar a educación e a formación dos profesores. Tamén sacamos publicacións e organizamos eventos sociais de alto nivel.

Asemade, és responsábel de comunicación e xestora do programa Global Arts das Nacións Unidas. Que representan estas actividades paralelas, e que che aportan?
A Secretaría Xeral da ONU creou o SDSN (Sustainable Development Solutions Network) para poñer a andar os obxectivos do desenvolvemento sustentábel, 17 obxectivos que lograr de cara ao 2030. Eu son a representante para Nova York da sección Youth, que integran mozos e mozas de 15 a 24 anos, cos que coordinamos proxectos artísticos centrados no desenvolvemento sustentábel.

Como xurdiu a posibilidade de estrear Have you said ‘Spectral’? de Eduardo Soutullo, e cales son os teus autores galegos favoritos?
Xurdiu cando fun seleccionada para participar no Composers Now Festival, un dos festivais máis importantes da música contemporánea de Nova York. Falei con Soutullo e logo de ler Have you said ‘Spectral’? souben que era a peza ideal para a ocasión. Foi no contexto dese festival que estreei a obra en Estados Unidos. Á par del, sinto admiración por Octavio Vázquez e Fernando Buide, e polo betanceiro Arriola, un dos grandes compositores a nivel mundial de principios do século XX.

Se viaxásemos proximamente a Nova York, quen lle poría música a nosa estadía?
En novembro, Enrique Granados. Para conmemorar o centenario do seu pasamento, organizamos un festival no que terei a posibilidade de restrear o Concierto Patético no Steinway Hall, a partir dunha reconstrución do departamento de composición da New York University. Ademais, no transcurso deste evento, Eduardus Halim interpretará outras obras do repertorio de Granados.

E a ti, que melodía che fará viaxar este outono a Compostela?
Calquera obra que transmita tranquilidade, paz e felicidade me transporta á casa, porque son os sentimentos que me inspira Compostela de sempre.

«Cada vez que renovas o xeito de explicarte, enriquéceste. A min encántame aprender, encántame mellorar e evolucionar»

«Eu son a representante para Nova York da sección Youth, que integran mozos e mozas de 15 a 24 anos, cos que coordinamos proxectos artísticos centrados no desenvolvemento sustentábel»

«Calquera obra que transmita tranquilidade, paz e felicidade me transporta á casa, porque son os sentimentos que me inspira Compostela de sempre»

Entrevista extraída do número 4.

Queres ollar outros contidos relevantes?

Mery Pais

150 150 CORALIA

#Intrusas, work in progress, unha proposta viva que medra no tempo, procuroulle a Pais o primeiro premio na última edición do certame para novos artistas co que desde 2002 o Auditorio de Galicia nos adianta bianualmente a arte que vén.

Co seu proxecto, a artista compostelá dá visibilidade á exclusión social e á criminalización colectiva que sofren as mulleres musulmás, convidándonos, ao mesmo tempo, á reflexión conxunta e a xerar novos lazos.

Temos ata o 25 de setembro para achegármonos ata a sala Isaac Díaz Pardo e emocionarnos co traballo de Mery Pais e coa obra dos corenta creadores seleccionados polo xurado do Noveno Premio Auditorio de Galicia para novos artistas. Un fermoso percorrido pola fotografía, o debuxo, a pintura, a escultura, as instalacións, as videoinstalacións e as performances que confirman a boa saúde da arte en Galicia.

«Fixen a miña primeira exposición con cinco anos, así que non lembro un tempo no que non fose artista».

CULTURA

A que idade soubeches que querías ser artista? Lembras cando, a quen e como o anunciaches?
Fixen a miña primeira exposición con cinco anos, así que non lembro un tempo no que non fose artista. Recórdome a min mesma, sendo moi cativiña, pintando no obradoiro da miña nai, que tamén é artista (Mery é filla da creadora María Xosé Domínguez). Ao estar sempre rodeada de arte, non houbo un momento concreto no que anunciase que quería ser artista.

En Compostela a arte está viva ou Compostela máis ben vive da arte?
Compostela é unha cidade dinámica, na que se sente e se vive a arte.

É belas artes, entón, unha materia pendente para a capital galega?
Non! Existindo unha Facultade de Belas Artes en Pontevedra, non vexo a necesidade de ter unha facultade en Santiago, nin tantas como hai por toda España. A facultade de Pontevedra é moi boa e ten todos os medios precisos.

Como se recibiu entre os teus a decisión de marchar estudar Belas Artes a Tetuán? O choque cultural foi un aliciente ou un obstáculo, ou ambas as dúas cousas?
Na miña casa aceptárono de bo grado. De feito, foron eles os que me animaron a tomar a decisión, pensando que eu estaría ben se facía o que sentía que debía facer. Son moi aventureira e naquel momento sentía a necesidade de vivir a experiencia de Marrocos, así que elixín estudar a carreira en dous idiomas novos e nunha facultade con menos recursos! Desde logo, o máis complicado foi o choque cultural do meu primeiro ano, cando pensei incluso en abandonar, pero ao final ese choque resultou a cuestión máis gratificante. Chegar a sentir que todos somos en realidade iguais e o preto e o lonxe que estamos uns dos doutros foi parte do proceso. A adaptación foi complicada, pero superar o reto permitiume ter o que agora teño.

A Paul Bowles, Yves Saint-Laurent ou Claudio Bravo cativounos a beleza de Marrocos que reflectiron na súa obra. No teu caso, foi amor a primeira vista?
Si. Desde a primeira viaxe que fixen, quedei namorada das súas cores, da súa intensidade, dos arrecendos e dos seus fortes contrastes. Foi o que me atraeu para lanzarme á aventura de marchar a vivir alí.

As cores, a luz, os aromas, os sons de Marrocos, que lle achegan á túa obra?
Marrocos é un país de contrastes, ou é branco ou é negro, arrecende ben ou cheira moi mal, e a xente é moi rica ou moi pobre. Estar no medio de todo, podendo apreciar todos os seus contrastes, faiche ver o mundo desde outra perspectiva. Que como afectan estes estímulos á miña obra? Máis que nas cores, eu penso que me inflúen no concepto do contraste.

E as cores, a luz, os aromas, e os sons de Compostela?
Eu nacín no casco vello e vivín toda a vida no casco vello. Compostela encántame! De feito, quedo moitísimas noites na Quintana a escoitar as campás, a soas. A Quintana é o recuncho de Compostela co que máis me identifico (sopra), pero a cor de Compostela é gris, por iso me gusta viaxar, para empaparme doutras cores e traerllas a Compostela na miña obra.

Un lugar para perderse?
A antiga medina de Tánxer.
Persoa imprescindíbel?
Papá.
Un soño?
A igualdade. A todos os niveis. De clase, de xénero, de raza, de cultura...

«A Quintana é o recuncho de Compostela co que máis me identifico (sopra), pero a cor de Compostela é gris, por iso me gusta viaxar, para empaparme doutras cores e traerllas a Compostela na miña obra».

Entre Tetuán e Compostela hai semellanzas ou o atractivo está nas diferenzas?
Hai moitas semellanzas. Cando marchei pensaba que marchaba ao sur e, ao final, marchei a outro norte! Tetuán non é gris, é branca, así que está na mesma gama. É unha cidade moi branca na que chove moito. Ten un clima semellante e tamén ten moita vexetación. Porén, ofrece o contraste dos ceos, dos aromas, do idioma, do bulicio. Aquí, agás no Apóstolo, non ves tanta xente nas rúas!

No ámbito público, quen fai máis e quen fai menos por destruír prexuízos? A arte é unha boa maneira de enfrontarse ao temor ao diferente?
Estamos moi condicionados pola imaxe que transmiten os medios de comunicación, pola televisión coméndonos a cabeza todo o día (suspira). É unha loita de minorías. A xente non está mentalizada na loita contra os prexuízos e a arte é o medio co que podo combater isto e traballar para que cada vez máis xente tome conciencia da realidade.

«Non sei onde vou acabar! A min, lévame o vento!».

Desde 2015 estás a desenvolver un proxecto fermosísimo no Museo Thyssen. Que é NOS+ Otras: En Red?
NOS+ Otras: En Red é un proxecto no que colaboran o Museo Thyssen e a Rede Museística de Lugo, que nos permite traballar con mulleres en risco de exclusión social. Paula Cabaleiro, Monica Mura, Paula Noya e mais eu xeramos obradoiros nos que a creatividade nace do diálogo coa colección do museo. No meu caso, do diálogo cunha obra de Maigret xurdiu unha performance.

Hai unha arte feminina ou é unha etiqueta dos medios?
Traballo como muller, traballo con mulleres e o traballo que estou a facer agora vai ser só para mulleres (sorrí), así que eu diría que si! Hai unha arte feminina!

Os teus soportes favoritos son a fotografía, o vídeo e as instalacións. Cara a onde vai a arte e cara a onde vai a artista?
É complicado. Penso que a arte se preocupa cada día máis por chegarlle á xente, por facela partícipe, ou polo menos é o que me gustaría que ocorrese, porque creo na capacidade da arte para cambiar o mundo! Pero eu non sei cara a onde vou eu, non sei onde vou acabar! A min, lévame o vento!

Entrevista extraída do número 3.

Aquí tes máis contidos relevantes:

Política de privacidade

Se consente a utilización de cookies, continúa navegando ou fai clic nalgún link entenderase que consinte a nosa política de cookies e, por tanto, a instalación das mesmas no seu equipo ou dispositivo.

Se vostede quere, pode cambiar a configuración de cookies en calquera momento, configurando o seu navegador para aceptar, ou non, as cookies que recibe ou para que o navegador o avise cando un servidor queira gardar unha cookie.

Esta web utiliza cookies.
error: Contido protexido