•  981 806 528 & 670 594 685 info@coralia.gal

libraría de compostela

Niké

150 150 CORALIA

Niké

Por ANXO RABUÑAL

Novaniké – arts&books

Houbo un tempo en Compostela, nos anos 20 e 30 do século pasado, alegre e cheo de esperanzas, no que os músicos tocaban jazz na Terraza Quiqui Bar ou no café Colón, e a mocidade bailaba os novos ritmos do fox-trot e o charlestón en preciosos e amplos salóns, emulando en discreta escala a París, Bos Aires ou Nova York, capitais que non estaban tan distantes como hoxe parece.

Houbo un tempo en Compostela, nos anos 20 e 30 do século pasado, alegre e cheo de esperanzas, no que os músicos tocaban jazz na Terraza Quiqui Bar ou no café Colón, e a mocidade bailaba os novos ritmos do fox-trot e o charlestón en preciosos e amplos salóns, emulando en discreta escala a París, Bos Aires ou Nova York, capitais que non estaban tan distantes como hoxe parece.

Feliciano Rolán, Ánxel Fole, Eugenio e Mario Granell, Carlos Maside, Xaquín Lameiro Comacchio, Luís Seoane, Rafael Dieste, Francisco Asorey, Colmeiro, Arturo Souto, Landín e moitos máis, atopábanse nese pequeno local e agasallaban e conversaban con Valle-Inclán, García Lorca, Ortega y Gasset, Manuel Azaña ou Gómez de la Serna, de visita na cidade, convidados por Arturo Cuadrado para conferenciar.

Nesa cidade de artesáns, empregados, médicos, cregos, profesores e estudantes, de mercado e feira de gando, de bo polbo no Apóstolo e na Ascensión, cando o turismo só comezaba e a xente que aquí habitaba non sumaba 30.000, o escultor Paco Asorey retrataba o ambiente galante e musical dunha sociedade que encaraba o século sen complexos, con ambición e creatividade, como aínda hoxe permanece no delicadamente labrado triplo capitel do Hotel Compostela.

Ata xullo do 1936 e desde o ano 1927 –contaba Luís Seoane– existía na rúa da Caldeirería a libraría e editorial Niké, propiedade de dous homes, mozos daquela, os escritores Xoán Xesús González e Arturo Cuadrado. En palabras do propio Cuadrado, «Os clientes pagaban polos libros o que lles parecía que valían. O célebre anarquista Marcial Villamor pagou 10 céntimos por un de Ortega y Gasset, e pasou ao día seguinte para pagar outros 10, porque o entusiasmara. Cando llo contei a Ortega quixo coñecelo, e o grande intelectual foi á casa do carpinteiro».

Efectivamente, a modesta e afanosa libraría Niké era un lugar de encontro da xente inqueda da Compostela daqueles anos, preocupada por popularizar a literatura, a música e as artes, e a cultura en xeral, no libérrimo espírito do libre pensamento, a fraternidade e o internacionalismo. Feliciano Rolán, Ánxel Fole, Eugenio e Mario Granell, Carlos Maside, Xaquín Lameiro Comacchio, Luís Seoane, Rafael Dieste, Francisco Asorey, Colmeiro, Arturo Souto, Landín e moitos máis, atopábanse nese pequeno local e agasallaban e conversaban con Valle-Inclán, García Lorca, Ortega y Gasset, Manuel Azaña ou Gómez de la Serna, de visita na cidade, convidados por Arturo Cuadrado para conferenciar.

Logo chegaron os brutos e pasou o que pasou, entraron a saco na libraría, queimaron os libros e mataron contra a tapia de Boisaca o bo de Xoán Xesús González. Pola súa parte, Arturo Cuadrado escapou e refixo a vida en Bos Aires, onde continuou a imaxinar mundos e a publicar libros, como os primeiros do escritor Julio Cortázar ou da poeta Alejandra Pizarnik, entre outros.

Díxoo ben Arturo Cuadrado: «Porque na miña xeración non sabemos de derrotas, sufrimos persecución, guerra, cárcere, exilio, e todo se transformou nunha canción». Efectivamente, en Compostela precisaríamos sempre de transformar as adversidades en novas e belas cancións.

Aquí tes máis contidos relevantes:

Apoteose da chafallada

Por PEPE SENDÓN

Literatura e campus

por ARMANDO REQUEIXO

Fotolibros

Por ANXO RABUÑAL

Fotolibros

150 150 CORALIA

Fotolibros

Por ANXO RABUÑAL

Novaniké – arts&books

Cando no ano 1858 a raíña Isabel II visitou Compostela, as autoridades resolveron ofrecerlle como agasallo e lembranza un precioso álbum con 12 fotografías realizadas por Andrés Cisneros. A fotografía, recurso de recente invención, era medio moderno e axeitado para captar e describir a cidade, os monumentos e rúas, as igrexas, o altar maior e a Capela das Reliquias, malia esa cidade, nesas fotografías, estar desprovista de xente. Unha espléndida cidade deshabitada ofrecíaselle á raíña na súa Graciosa visita.

Os fotógrafos anteriores á cámara automática ofrecían unha imaxe lavada de todo o que puidese significar momento, transición ou cambio. A Compostela así fotografada movíase nun tempo lento, histórico, de séculos.

Co tempo, a fotografía foise incorporando aos xornais e revistas e a tantas novas publicacións que ían aparecendo, así que eses coidados e preciosos álbums derivaron en guías ilustradas, compartindo protagonismo a fotografía con textos de sinalados escritores.

Ao álbum de Cisneros seguiron outros, como o de Eduardo Chicharro en 1884, o de Hermenegildo Miralles en 1893, os de Ksado e outros, sempre reproducións de monumentos en tons cálidos e suave contraste, inventándose unha cidade morna, pusilánime e triste, de reflexos nocturnos no chan de pedra chovido. Eses fotolibros configuraron para Compostela un repertorio fotográfico característico, que induciu durante décadas determinadas maneiras de encarar a cidade, maneiras que aínda perduran. Efectivamente, os fotógrafos anteriores á cámara automática ofrecían unha imaxe lavada de todo o que puidese significar momento, transición ou cambio. A Compostela así fotografada movíase nun tempo lento, histórico, de séculos. Raramente se vían persoas habitando eses espazos, nin animais, nin carros, nin obxectos. Procurábase unha imaxe fóra do tempo diario, que retratase o inmutábel, os seus monumentos quedos e frontais, testemuñas centenarias do paso efémero e insignificante da vida cidadá. Co tempo, a fotografía foise incorporando aos xornais e revistas e a tantas novas publicacións que ían aparecendo, así que eses coidados e preciosos álbums derivaron en guías ilustradas, compartindo protagonismo a fotografía con textos de sinalados escritores.

A chegada de Fraga Iribarne ao Ministerio transformou o carácter do turismo, das peregrinacións e tamén da función da fotografía. O novo ministro viña de dirixir persoalmente unha campaña de propaganda denominada «25 años de Paz», que representaba a vitoria do réxime de Franco cun discurso conciliador, capitalizando a paz e asociándoa ás melloras que se percibían logo de tantos anos de miseria. Instaurou as Festas de Interese Turístico e premios ao embelecemento de vilas, aos escritos e guías para o turismo, ás máis bonitas estacións de tren, aos emprendedores hostaleiros… As novas formas do turismo demandaban unha nova imaxe, e para iso chamaron a Francesc Català-Roca, un fotógrafo novo que xa gañara importantes galardóns.

Català-Roca describiu un diferente Camiño de Santiago, unha distinta Galicia e unha nova Compostela. O máis célebre dos seus resultados é o afiche para o Ano Santo Compostelán de 1965, por vez primeira cunha foto a cores. Català-Roca mudou o tempo de Compostela, introduciu a imaxe fotográfica da cidade nun dinámico mundo moderno no que o escenario está cheo de figuras que se moven, mandando ao faiado ese anterior imaxinario reaccionario, artificioso e tristeiro que viña facéndose da cidade. Fotografías sorprendentes para os nosos prexuízos contemporáneos, perplexos diante das imaxes dun mundo que volve na alegre percepción da vida diaria de Català-Roca. E é que na Compostela que el fotografou pagaba a pena vivir, estaba chea de xente e de humanidade.

A Compostela de Català-Roca está escasamente feita de monumentos, e si de xente. Pero tamén entre a xente Català escolle. Nin dignas autoridades, nin pintorescos peregrinos, nin misas solemnes. Català retrata unha cidade de persoas na vida, cidadáns na rúa, señoras de volta da praza, mulleres con cousas na cabeza, leiteiras de Calo, homes de traxe co cigarro na boca, nenos de mans nos petos, quintos coas mans detrás, un garda que ordena o tráfico, coches estacionados nas rúas, paisanos admirando a fonte dos Cabalos, Coralia e Maruxa de paseo na Ferradura.

Sorprende tanto o repertorio de fotografías de Compostela que Català deixou como o que non deixou, sorprende tanta falta de atención aos motivos e lugares que ata entón configuraban o imaxinario turístico e monumental da cidade. Nin Botafumeiro, nin capelas, nin santos, nin capiteis. A Compostela de Català-Roca está escasamente feita de monumentos, e si de xente. Pero tamén entre a xente Català escolle. Nin dignas autoridades, nin pintorescos peregrinos, nin misas solemnes. Català retrata unha cidade de persoas na vida, cidadáns na rúa, señoras de volta da praza, mulleres con cousas na cabeza, leiteiras de Calo, homes de traxe co cigarro na boca, nenos de mans nos petos, quintos coas mans detrás, un garda que ordena o tráfico, coches estacionados nas rúas, paisanos admirando a fonte dos Cabalos, Coralia e Maruxa de paseo na Ferradura. Lonxe do efectismo e da manipulación, os seus únicos recursos foron o encadramento e a obturación, tentando que cada foto fora unha ‘descrición elocuente’ de si mesma.

Cal pode ser a descrición elocuente da Compostela de hoxe?

Contido extraído do número 4.

Aquí tes máis contidos relevantes:

Os risos da nenez

Por ENCARNA OTERO CEPEDA

Tirana memoria

Por PABLO IGLESIAS

A cidade con música

Por PILAR SAMPEDRO

Tirana memoria

150 150 CORALIA

Tirana memoria

Por PABLO IGLESIAS

Libraría Tirana

Unha libraría de vello é unha iniciativa completamente innecesaria e extemporánea, xa que logo Compostela é un lugar axeitado para asentala.

Esta nosa cidade tan chea de simbolismos, da que a capitalidade non é o menor deles, ten un patrimonio perfecto para a representación do poder. A fisionomía desvela o carácter e o carácter compostelán é barroco. Gusta de celebracións e efemérides, por iso en tempos triunfaban os autos sacramentais que, dalgún xeito, seguen a triunfar. Probabelmente esta é unha apreciación gratuíta e inxusta pero, desde unha libraría que non é certamente o centro do universo compostelán, o foco tende a centrarse en determinados aspectos da vida cultural, aspectos que a moita xente honrada e feliz pódenlle pasar desapercibidos.

Unha libraría de vello é unha iniciativa completamente innecesaria e extemporánea, xa que logo Compostela é un lugar axeitado para asentala.

Esta nosa cidade tan chea de simbolismos, da que a capitalidade non é o menor deles, ten un patrimonio perfecto para a representación do poder. A fisionomía desvela o carácter e o carácter compostelán é barroco. Gusta de celebracións e efemérides, por iso en tempos triunfaban os autos sacramentais que, dalgún xeito, seguen a triunfar.

Compostela quere ser capital e precisa un constante fluír de accións simbólicas, entre elas recreacións máis ou menos afortunadas do noso pasado.

Compostela quere ser capital e precisa un constante fluír de accións simbólicas, entre elas recreacións máis ou menos afortunadas do noso pasado. A construción dos relatos presentes das institucións e a sociedade precisan recursos e escenografía; que quedará tras a representación? Patrimonio inmobiliario, bibliográfico, nada…?

Persoalmente comprenderán que prefira máis libros que ladrillos, aínda que o nihilismo sexa moi tentador. Os oficios tamén marcan o carácter.

Máis que é unha libraría de vello? Basicamente unha biblioteca persoal en venda. O que prima de xeito exclusivo son os libros, aínda que en realidade os clientes-lectores tamén teñen a súa importancia; todo o demais non adoita ter cabida nestes negocios que raramente acollerán presentacións de libros, conferencias, cafetarías, obradoiros creativos ou de biodanza.

Estás cousas non me desgustan en absoluto, de feito lémbranme a miña infancia cando antes de entrar na clase cantabamos aquilo de “Con flores a María…”, por non falarmos dos exercicios espirituais… Pero creo que ningún ruído debe interferir entre os libros e os seus lectores. Pensaban que o de iniciativa extemporánea era unha boutade?

Hai unhas semanas Xesús González Gómez, que entre outros méritos é paisano meu, sentenciaba mentres comentaba uns artigos de Orwell: «Os visitantes das librarías de vello, a maioría, continúan a ser paranoicos e neuróticos (como a maioría dos libreiros desta especialidade)».

Supoño que o fragmento ten unha vontade humorística, ou autoterapéutica, quen sabe. Pero nótase que coñece o tema.

Porén, eu que polo de agora aínda non teño diagnosticado ningún trastorno mental, prefiro ver as librarías de vello como lugares de lecer civilizado, agradábel e tranquilo. Lugares onde xente nada común busca un libro, atopa outro e leva ambos, ou non. Onde, así mesmo a charla é opcional. Ben pensado, Xesús González Gómez ten bastante razón.

En todo caso non imaxino unha vida máis feliz que a do lector de libros, cos seus pequenos ritos como visitar as librarías de Compostela.  Remato a homilía sen facer referencia ás dúas Marías nin á inexacta fama da rúa do Pombal, onde está situada a librería Tirana, onde, por certo, compramos e vendemos libros.

Aquí tes máis contidos relevantes:

Compostela futura na miña memoria

Por XEMA VARELA

Niké

Por ANXO RABUÑAL

María Miramontes: modista e galega

Por ENCARNA OTERO CEPEDA

Política de privacidade

Se consente a utilización de cookies, continúa navegando ou fai clic nalgún link entenderase que consinte a nosa política de cookies e, por tanto, a instalación das mesmas no seu equipo ou dispositivo.

Se vostede quere, pode cambiar a configuración de cookies en calquera momento, configurando o seu navegador para aceptar, ou non, as cookies que recibe ou para que o navegador o avise cando un servidor queira gardar unha cookie.

Esta web utiliza cookies.
error: Contido protexido