•  981 806 528 & 670 594 685 info@coralia.gal

político galego

Camilo Nogueira

150 150 CORALIA

Camilo Nogueira naceu o ano do golpe de Estado franquista nun concello, Lavadores, que xa non existe. «Como represalia porque houbera certa resistencia, foi anexionado a Vigo», relata. Leva máis de corenta anos instalado en Compostela. Dirixente fundamental para comprender a esquerda nacionalista, militante dun particular optimismo da razón, observador impenitente da realidade galega, defensor da Unión Europea inaccesíbel ao desalento, adoita fundamentar na historia os seus razoamentos sobre a actualidade. «A nosa reserva histórica é practicamente inigualábel», afirma, e asegura que Galicia se atopa «nunha encrucillada».

Entrevista de DANIEL SALGADO & Fotografías de FRED IGLESIAS

Cando coñeceu Santiago de Compostela por primeira vez?
Desde neno. Viña co meu pai, que era galeguista, e escultor. Recordo a primeira vez. O Obradoiro estaba totalmente abandonado. Medraba a herba entre as pedras. Despois vin traballar aquí en 1973, logo dun ano sen emprego polo conflito en Citroën.

Botárano polas folgas.
Si, participei nas folgas. Xa tivera algún conflito antes. Pero atopei un traballo en Santiago, en Sodiga (Sociedade para o Desenvolvemento Industrial de Galicia). Até 1997. Compaxinei o Parlamento galego co traballo profesional. Tamén tiña a sorte de que estaban preto un edificio do outro. Pero cando saín eurodeputado no 97 xa non puiden.

Cando en 1973 se traslada a Compostela, nota unha cidade diferente a Vigo?
Era evidente. Pero non digo cal era mellor nin cal era peor. Santiago é admirábel historicamente. Non lle gusta nada ao Estado español. Porque iso de que houbese camiños na inmensa árbore que vai desde Noruega ate Turquía que teñen as raíces en Santiago é unha cousa contraditoria coa concepción de España.

Adóitase considerar Vigo como un dos motores industriais do país, A Coruña sede financeira -Caixa Galicia, Banco Pastor, Banco Gallego… Cal é o papel de Santiago na economía?
O Santiago da Igrexa, levítico, non corresponde á realidade. Os emprendedores tiñan Santiago de referencia. Portos como o de Noia ou o de Ribadeo, de moitísima importancia histórica, tiñan Santiago de centro neurálxico. Era ademais a capital do Antigo Reino de Galicia, que eran sete provincias. Noutros países de Europa, cando a Primavera das Nacións, entidades análogas axudaron á independencia. A maior parte dos Estados europeos naceron no século XIX e no XX. Santiago tiña unha importancia fundamental que perdeu porque acabaron co Antigo Reino e decretaron catro provincias. Cada unha das catro provincias tiña relación con Madrid, pero non entre si. Logo din que somos moi localistas. Non somos localistas, é que non tiñamos ningunha relación coa estrutura que crearon. E iso, á parte de que esa ruptura tamén propiciou o nacemento do nacionalismo, impediu que houbese un lugar institucional desde o que impulsar Galicia.

Camilo Nogueira, exdiputado do BNG

«Santiago tiña unha importancia fundamental que perdeu porque acabaron co Antigo Reino e decretaron catro provincias. Cada unha das catro provincias tiña relación con Madrid, pero non entre si. Logo din que somos moi localistas. Non somos localistas, é que non tiñamos ningunha relación coa estrutura que crearon»

«Santiago é admirábel historicamente. Non lle gusta nada ao Estado español. Porque iso de que houbese camiños na inmensa árbore que vai desde Noruega ate Turquía que teñen as raíces en Santiago é unha cousa contraditoria coa concepción de España»

«Poucos anos antes de 1800, Xoán Carmona estúdao moi ben, Galicia tiña a posibilidade de desenvolverse e entrar na Revolución Industrial. Non foi así pola marxinación. Galicia, que tiña o dobre de poboación ca Cataluña e catro ou cinco veces a de Madrid, sufriu unha sangría terríbel»

«Na Transición, despois de que o grupo galeguista liquidase o Partido Galeguista, non tiñamos nin institucións nin partidos propios, e moitos traballamos para que Galicia fose recoñecida como nacionalidade. Santiago xogou aí un papel importante»

«O Estado español ten que ser un Estado plurinacional ou non será. Por que estamos nun impasse? Pola barbaridade do PP. Que é herdeiro dunha mentalidade centralista que vén do franquismo. Se se quere facer un Estado complexo entre todos, ben. Pero se pretenden que nos convertamos todos ao castelanismo, non vai poder ser»

A que se refire?
Poucos anos antes de 1800, Xoán Carmona estúdao moi ben, Galicia tiña a posibilidade de desenvolverse e entrar na Revolución Industrial. Non foi así pola marxinación. Galicia, que tiña o dobre de poboación ca Cataluña e catro ou cinco veces a de Madrid, sufriu unha sangría terríbel. Non acabaron os foros cando se venderon as terras e o campesiñado tivo que agardar como mínimo oitenta anos para recuperar a propiedade. O poder propiciou a emigración. Cerrouse completamente a fronteira con Portugal, que estaba aberta. Pero a realidade está cambiando. Somos un país con tantos habitantes como os países bálticos, cunha enorme capacidade económica, con fachada atlántica. Pertencemos á Unión Europea e temos identidade cultural cun país fundamental de América latina, Brasil.

Di que a imposición das catro provincias serviu, por reacción, como impulso para a construción do nacionalismo. Que importancia tivo Santiago para o nacionalismo contemporáneo?
Dalgunha forma, o nacionalismo tamén recuperou o papel de Santiago política e culturalmente. Había xa conciencia do Día da Patria. Na Transición, despois de que o grupo galeguista liquidase o Partido Galeguista, non tiñamos nin institucións nin partidos propios, e moitos traballamos para que Galicia fose recoñecida como nacionalidade. Santiago xogou aí un papel importante.

En Vigo ou en Ferrol emerxe o movemento obreiro. A función de Santiago tivo máis que ver coa política cultural do nacionalismo?
Non diría iso. Porque as asociacións culturais, O Facho, O Galo, a de Vigo, estaban en todas as partes. É un fenómeno que non está ben estudado e que tivo un efecto realmente prodixioso. Pero chegou un momento en que estaba claro que non ía haber ruptura, senón reforma. Unha parte do nacionalismo de esquerdas optou por estar nas institucións autonómicas. Creábase un espazo nacional galego e había que loitar nel. Pero non fixemos cesións ideolóxicas. Outros non estaban de acordo, inspirados por unha visión do mundo que xa non era axeitada e impedía avanzar. Aínda hoxe, como sempre, a esquerda, nacionalista ou non, é maioritaria. En cambio parece que non existe. E goberna a dereita. Pero iso é porque na esquerda, en conxunto, non hai unha visión que permita avanzar. Mesmo é un obstáculo tremendo que moita xente estea en contra da UE. A UE como proxecto histórico acompaña que Galicia sexa recoñecida como nación e actúe como nación.

A pregunta é complexa pero, cal é a súa valoración do período autonómico?
A autonomía non é válida. O Estado español ten que ser un Estado plurinacional ou non será. Por que estamos nun impasse? Pola barbaridade do PP. Que é herdeiro dunha mentalidade centralista que vén do franquismo. Se se quere facer un Estado complexo entre todos, ben. Pero se pretenden que nos convertamos todos ao castelanismo, non vai poder ser.

O que parece evidente é que a vía autonómica se esgotou. Os sectores reaccionarios queren uniformizar o Estado e os progresistas, o dereito a decidir das nacións.
Estamos nunha encrucillada. Se imos a un acordo global, recoñecido, da pluralidade nacional, está ben, non teño ningún problema. Se eu puidese decidir agora que Galicia fose independente, diría que si. Pero ese non é o problema. O problema é como se pode convivir e se é posíbel. Vai haber posicións de partidos non nacionalistas que propicien a plurinacionalidade. A ver que contido ten iso. Pero Madrid non pode manter o status quo.

A crise da composición nacional do Estado español e a súa pluralidade interna coincide coa crise económica. O nacionalismo e a esquerda en Galicia estiveron á altura da época?
Na esquerda e no nacionalismo non hai un proxecto común. Tampouco ningún dos proxectos por separado é axeitado. Relaciónase iso coa crise? Non me atrevería a dicir que foi un produto da crise. En resposta á crise o nacionalismo actuou ben. A propia CIG é o principal sindicato en Galicia. O que pasa é que dicir que a crise é culpa da UE non ten sentido. Porque en moitos países do centro de Europa o paro non pasou do 5%. Aquí pasou do 20%. Foi un problema influído pola crise global pero con características puramente españolas.

Pero na UE hai un desequilibrio entre norte e sur. Porque en España o desemprego pasou do 20%, pero en Grecia ou Portugal, ou mesmo en Italia, tamén foi máis alto ca no norte.
E que?

Que máis que características españolas da crise, que sen dúbida inflúen, hai unha fractura norte/sur.
Iso é certo, pero é pola crise?

A crise agudiza contradicións estruturais latentes.
Esta crise aféctalles a todos, pero non foi provocada polo norte de Europa contra o sur. Afectou de maneiras diferentes a países que teñen economías diferentes. Supoño que un día se arranxará. Pero non é culpa da Unión Europea. Que é a UE para min? É o Estado do benestar, único no mundo. Son os servizos sociais, as pensións, o desenvolvemento do traballo da muller. A inexistencia da pena de morte. E se algún país como Hungría quere instaurar a pena de morte, ao día seguinte está fóra da UE. Superar guerras de 50 millóns de mortos. Agora, a UE resistiu contra o capitalismo neoliberal? Non. Pero distingo unha cousa da outra. Tamén distingo Galicia dos capitalistas neoliberais que gobernan. Se aplico o criterio de que a UE é culpábel de todo, e polo tanto non debe existir, tamén debo dicir que non debe existir Galicia.

Pero é distinta a Unión Europea de Europa, como é distinta Galicia das súas institucións actuais.
E a opción é que non exista a Unión Europea, pero que exista Rusia?

En calquera caso, que exista un tipo de unión diferente que non teña o neoliberalismo enquistado no ADN.
Unha Unión Europea distinta é o que estou dicindo eu.

É que non foron as institucións comunitarias as que produciron o Estado de benestar.
En Europa hai un sistema de convivencia e de desenvolvemento social produto da Unión Europea que, cando se forma a UE, non existía. Na miña casa, cando viviamos no Calvario en Vigo, viña xente petar na porta os domingos pedindo para os enfermos.

Á UE non lle quedou outra que ser progresista cando socialmente había forzas organizadas en Europa que o esixían. Cando estas retrocederon, o neoliberalismo impúxose.
Iso falta, pero non desvirtúa a idea orixinal.

Na idea orixinal converxeron moitos factores. Idealistas, económicos, xeopolíticos…
Claro. O que eu digo é unha simplificación, seino. Pero, por que non existe un sindicato europeo? Os sindicatos non se atreven. Quen o prohibe? Crear unha entidade con de momento 28 estados é unha revolución histórica. O feito de que poida coller o coche e ir a Helsinki e non me pidan o carné é unha revolución histórica.

Mesmo ese dereito recúa.
Home, por favor. É demasiado atrevido dicir que, porque haxa un problema, haxa un retroceso. O levantamento de fronteiras é unha evidencia. Como é unha evidencia que o orzamento da UE é mínimo, un 1% do PIB. Debía ser moitísimo máis. Pero é certo que a avalancha neoliberal do Consenso de Washington coincide coa caída da Unión Soviética e iso condicionou todo. No mundo en que vivimos, porén, a entidade continental menos capitalista é a Unión Europea. Rusia e China sono moito máis. Daquela, cal é o noso modelo? Hai outros países onde isto que estamos dicindo non se pode predicar. Na UE pódese criticar a UE con garantías. Pero esta crítica é debedora de que, cando se creou o xermolo da UE, houbo quen a entendeu como unha posición a prol do socialismo daquela comunista e contra o capitalismo. Aínda está iso aí.

Volvendo a Galicia, percibe alternativas ás políticas de Feijóo e o PP?
A alternativa é que a esquerda se configure para facer un goberno propio.

E a esquerda cumpre?
Creo que non. En parte por como percibe o mundo. Non hai unha concepción axeitada para abrir perspectivas claras de alternativa á dereita. Se tes unha concepción do mundo tan equivocada de crer que aínda hai Guerra Fría, non te atreves a avanzar. Que é a revolución hoxe? Darlle a volta a todo? Non se pode. Que é posíbel? Avanzar no conseguido. Nos dereitos da muller, en garantir a sanidade pública, a educación pública, a democracia profunda, o apoio aos países pobres, estar en contra do cambio climático. Esta simpleza é revolucionaria. Tamén hai que pensar como participamos na plurinacionalidade. Con toda a potencia que dá pertencer a unha nación que ten unha reserva histórica practicamente inigualábel no Estado.

Fronte ao desánimo xeral, vostede ve posibilidades.
Hai desánimo porque non se comprende que está cambiando a fasquía de Galicia. Hai iniciativas sociais e económicas admirábeis. Nas vilas. A xente fala do rural e do urbano. Non hai rural en Galicia. En Carballo ou en Ribadeo a xente é igual ca na Coruña ou ca en Vigo, teñen os mesmos problemas. As rapazas en Cee visten igual ca as de Nova York. E sobre o galego. Nos anos 60 levabamos a Benedicto para que cantase en galego canción política. A xente dicía «a ver cando se fan en galego as cancións normais, populares». Xa se fan. «A ver se temos unha literatura». Xa hai unha literatura. Non é que esteamos moi ben, pero comparo co que pasaba e o cambio é extraordinario. É todo? Nin moito menos. Outra cousa pendente é saber que a nosa lingua se fala en Río de Xaneiro.

Camilo Nogueira, exdiputado do BNG

«En Europa hai un sistema de convivencia e de desenvolvemento social produto da Unión Europea que, cando se forma a UE, non existía. Na miña casa, cando viviamos no Calvario en Vigo, viña xente petar na porta os domingos pedindo para os enfermos»

Camilo Nogueira, exdiputado do BNG

«Nos anos 60 levabamos a Benedicto para que cantase en galego canción política. A xente dicía «a ver cando se fan en galego as cancións normais, populares». Xa se fan. «A ver se temos unha literatura». Xa hai unha literatura. Non é que esteamos moi ben, pero comparo co que pasaba e o cambio é extraordinario. É todo? Nin moito menos»

Entrevista extraída do número 6.

Hai algún recuncho de Santiago ao que lle teña especial agarimo?
Non dicir que ese recuncho é a catedral e o conxunto que está ao seu redor sería escapar da pregunta. É admirábel. E o que supón o Camiño de Santiago. Non me meto en se está o Apóstolo ou non, porque a realidade é o Camiño. O outro non ten importancia algunha.

Queres ollar outros contidos relevantes?

Gerardo Fernández Albor

150 150 CORALIA

Rodeado de libros e xornais, e cos agarimos da súa gran familia, o doutor Albor vive cada día en plenitude, manifestando en cada xesto e con cada palabra o seu fondo amor por Galicia, o seu compromiso político e as súas enormes ganas de vivir.

A súa prodixiosa memoria é capaz de revivir con todo luxo de detalles calquera momento da historia do último século, sen caer na nostalxia ou na compracencia co que foi, é ou será.

O primeiro presidente da Xunta de Galicia, o presidente da Fundación La Rosaleda, o presidente de honra do Partido Popular de Galicia e o presidente da Comisión de Asuntos Exteriores do Parlamento Europeo -entre outros moitos cargos-, Gerardo Fernández Albor repasa nesta entrevista o traballo realizado, analiza a esencia do noso pobo e comparte con Coralia inquedanzas e anhelos.

Gerardo Fernandez albor, expresidente de la Xunta

«Se boto a ollada atrás, teño que dicir que quen máis me influenciou foi Ramón Piñeiro, porque foi quen me fixo entrar na política».

Gerardo Fernandez albor, expresidente de la Xunta

«O meu amor verdadeiro foi e segue sendo Galicia; foi e é a xente da nosa terra. As persoas como a miña avoa e a miña nai son o meu amor verdadeiro. O máis fermoso que ten Galicia é a súa marabillosa xente; persoas ás que hai que protexer, ás que hai que dar traballo, ás que hai que defender»

«Entre os galeguistas de esquerdas hai moitos que queren a independencia de Galicia, aínda que non o digan; o que non sei é porque é máis difícil de defender un galeguismo que ame a España e que ame a Europa e que teña unha mentalidade democrática e de concordia entre todos»

SOCIEDADE

Vimos de oírlle dicir, a raíz da homenaxe máis recente do Parlamento de Galicia, que «o camiño percorrido pagou a pena». Coa perspectiva que dan os anos, cal é a súa valoración da transición de rexión a Comunidade Autónoma de Galicia?
Eu penso que hoxe vivimos moi ben e que, cando se ten a idade que eu teño e sabendo como vivía Galicia, non podes facer outra valoración. Lembro que cando Franco viña á Coruña pintaban moitas casas na estrada para que parecese que estaban ben, porque antes non se vían casas como as que se ven agora. Hoxe eu saio e vexo autoestradas, pistas asfaltadas, casas bonitas. Lembro que a primeira vez que vin flores plantadas diante dunha casa dixen: «Galicia comeza a rexurdir!». Agora ves flores por todas as partes. A diferenza é enorme, pero os rapaces novos só ven as dificultades que refiren os xornais. A xente nova ten un parecer distinto ao meu, porque non sabe como era Galicia. Pero, xa se sabe, en Galicia todo «depende» e hai que prescindir do «si» e do «non».

Foron Piñeiro e Sixto quen converteron o doutor Fernández Albor ao galeguismo, ou a forza do seu común amor por Galicia foi o que os xuntou?
Eu creo que nacín galeguista, porque sendo moi novo xa lía os poetas galegos, aos que me gustaba recitar, pese a que na miña casa, no hotel Estrella do Hórreo, e no colexio o que se falaba era o castelán. Se boto a ollada atrás, teño que dicir que quen máis me influenciou foi Ramón Piñeiro, porque foi quen me fixo entrar na política. Moitos antes animáranme a facelo, pero sempre o rexeitara, porque o meu sitio estaba na Rosaleda dándolles de comer aos meus fillos. Só o conseguiu Piñeiro que me convenceu para entrar en política e levar o galeguismo demócrata cristián ao Parlamento. Daquela, os galeguistas querían ir ao Parlamento, pero non como partido político, ao considerar que o galeguismo oficial era o do exilio de Bos Aires e ao supoñer que recollerían malos resultados por mor da forza da UCD e do Partido Socialista. Lembro que cando llo dixen á miña muller, ela respondeume que cría que era o meu deber, pero cando lle aclarei que querían que fose candidato á presidencia da Xunta mostrouse contrariada: «iso si que non!» Só se tranquilizou cando lle expliquei que era a UCD a que ía ganar e que eu me presentaría por Alianza Popular. Logo resultou que ganamos nós por dous escanos e que o resto nos deixaron gobernar. Eu creo que nos deixaron gobernar pensando que estariamos esgotados aos seis meses, pero foron pasando os anos e puidemos poñer en práctica a política na que eu cría.

O seu nome figura asociado desde a súa fundación a institucións fundamentais da nosa terra como a Fundación Rosalía de Castro, o Instituto da Lingua Galega ou o Museo do Pobo Galego. Parécese moito ou pouco a Galicia de hoxe en día á que imaxinaron os intelectuais e galeguistas a mediados do século XX?
Daquela non podiamos chegar a imaxinar a Galicia de hoxe en día! O resultado depende. Depende se es de esquerdas ou de dereitas, porque a Galicia que ve un home de dereitas, non a cre un home de esquerdas e ao contrario.

A saúde de Compostela do último medio século está moi unida a La Rosaleda. Que supuxo para vostede e para a cidade a fundación do Policlínico?
Por aquel entón cada médico e cirurxián tiña un sanatorio, pero eu non quería un sanatorio, quería un policlínico, un hospital no que houbese de todo. Era unha idea que puiden facer realidade de maneira privada a través da Rosaleda e que despois tamén puxemos en marcha na Esperanza. Agora esa idea vimos de venderlla a HM, unha institución que xa conta con moitos hospitais en Galicia e por toda España. HM ten a mesma filosofía que tiñamos nós no tocante á colaboración co Estado, o que posibilita o aforro de moito diñeiro ás arcas estatais. De feito, na Rosaleda sempre tivemos moita demanda e recibimos un gran número de enfermos procedentes da medicina pública.

Témoslle escoitado dicir que a medicina é política a grande escala. A medicina foi o seu amor verdadeiro?
O meu amor verdadeiro foi e segue sendo Galicia; foi e é a xente da nosa terra. As persoas como a miña avoa e a miña nai son o meu amor verdadeiro. O máis fermoso que ten Galicia é a súa marabillosa xente; persoas ás que hai que protexer, ás que hai que dar traballo, ás que hai que defender. Para min ese é o amor máis grande. Nin a medicina nin a política, o meu amor son as nosas xentes! E hoxe fan falla políticos que defendan as persoas, que son o mellor de Galicia, sobre todo as mulleres, as nais, as que fixeron este país e lle deron ese carácter de cordialidade e de amor.

A lei da galeguidade ou a de normalización lingüística son consecuencia do seu compromiso co galeguismo. Cal é o significado do galeguismo no mundo actual?
Entre os galeguistas de esquerdas hai moitos que queren a independencia de Galicia, aínda que non o digan; o que non sei é porque é máis difícil de defender un galeguismo que ame a España e que ame a Europa e que teña unha mentalidade democrática e de concordia entre todos.

O estatuto de capitalidade, aprobado no ano 82, que representou e que representa para a cidade onde naceu Gerardo Fernández Albor?
Representa vantaxes. A pesar de que non conseguín que a presidencia da Xunta estivese no Obradoiro, está aquí, en Santiago. Santiago é a capital de Galicia porque aquí tiñamos o Apóstolo Santiago e porque somos o pobo que fixo Europa coas peregrinacións, un feito recoñecido por todo o mundo, desde Goethe a Dante, pasando polos papas; un feito que curiosamente non recoñecen os galegos!

Queda algo da Compostela de 1917 na que naceu Fernández Albor?
Si, queda todo o marabilloso! Queda a catedral, quedan todos os monumentos e todos os recunchos sensacionais. Queda unha cidade sensacional que ten o Pórtico da Gloria, unha obra única no mundo! Queda a cidade, nada dunha catedral e dun sepulcro, que fixo realidade Europa. Porque foron os peregrinos de Santiago os que fixeron Europa; eles foron os primeiros en poñerse de acordo en algo e ese algo foi Santiago Apóstolo.

De todas as cuestións de actualidade na capital galega, cal é a que produce máis interese ou perplexidade?
Esta tempada fálase moito de Rosalía de Castro como denominación para o aeroporto. É unha cuestión que a min me divirte, cando aquí temos un nome como o de Santiago. Houbo momentos nos que incluso se falou da posibilidade de que levase o meu nome, que é algo que eu nunca pedín, en cambio, o que sempre pedín para Santiago é que se ampliara a pista para convertelo nun aeroporto internacional que competira con Porto, pero aquí somos tan «zorros» que sempre dicimos que todo vai mellor, que Vigo vai mellor, que A Coruña vai mellor, que Santiago vai mellor, pero a realidade é que é Porto o que ten un aeroporto internacional de verdade. O curioso é que nunca conseguín que ninguén en Santiago me apoiase na cuestión da ampliación. Eu querería que o noso aeroporto levase o nome de Santiago e que a cidade loitase pola ampliación da pista. A ver se consigo que alguén en Santiago me apoie nisto, que é algo que levo pedindo hai xa moitos anos.

Gerardo Fernandez albor, expresidente de la Xunta

A súa biografía sitúa nunha conversa con Ramón Otero Pedrayo o xerme dos nosos medios públicos de comunicación. Galicia sen a súa lingua, como sería?
Sen a lingua? Non sería Galicia! Porque Galicia é a nosa lingua. Galicia é a nosa terra, e a nosa lingua é a nai do portugués e do brasileiro! Eu falo en castelán porque me da vergoña falar mal o galego, pero encantaríame coñecelo mellor, por iso loitei pola televisión en galego, para que a xente que quixera aprender galego puidera facelo a través da televisión. Quería unha BBC, como en Inglaterra! O galego é moi belido e é unha lingua marabillosa, pero a lingua galega ten que ser unha loita despolitizada. Acaso non podemos falar todos galego e amar ao tempo a España?

Don Gerardo, que foi antes Europa ou o Camiño de Santiago?
O Camiño de Santiago, por suposto.

Cando vostede chegou ao parlamento Europeo, foi elixido por unanimidade para dirixir a Comisión para a reunificación de Alemaña. O seu europeísmo é proporcional ao seu galeguismo?
É igual. Non concibo Galicia sen Europa nin Europa sen Galicia. Galicia precisa de Europa, porque sen Europa non seriamos nada.

 

No tocante ás condecoracións e premios, é seguidor da técnica Churchill. O pudor debe formar parte da elegancia?
Recibir unha condecoración é unha honra fantástica, pero despois non te podes dedicar a pregoar que a tes. A pesar de que teño todas as condecoracións alemás, non publiquei en ningún sitio o retrato que de min gardan no Bundestag, co que o presidente do parlamento quixo amosarme a gratitude de Alemaña polo meu traballo en prol da reunificación. Eu non presumo de nada, porque o que eu quero é vivir en paz estes anos que me quedan e pedirlle ao que manda que me acolla cando toque.

O Brexit e as políticas proteccionistas poden separar a Europa, ou a europeización de Galicia e España xa non ten volta atrás?
Galicia e Europa teñen que ir da man. O verdadeiro atranco está en facer política do odio, cando o máis beneficioso é a concordia. Sendo eu rapaz, esforzábame en ler, por exemplo, a James Joyce porque xa naquel tempo todos os galeguistas eran europeístas, pero agora hai moitos rapaces que non len a Joyce porque non é galeguista ou porque non é galego. Nin España debe desaparecer nin Europa debe separarse nin os galegos deben quedar sós.

Logo dunha vida de servizo aos demais, de recoñecementos de máximo nivel e de grandes vitorias, que lle pide o presidente Fernández Albor a cada novo día?
Pídolle que me dea vida porque a min encántame vivir, vivir un día de sol, vivir un día de choiva, vivir! E pídolle a Deus que coide a Galicia e que coide a nosa xente.

E, para terminar, cal é a receita do doutor Fernández Albor para chegar a vivir cen anos?
O meu segredo é non odiar a ninguén e non querer mal para ninguén, e tamén en pedirlle a Deus por todos, pola miña familia e por min mesmo.

«Galicia e Europa teñen que ir da man. O verdadeiro atranco está en facer política do odio, cando o máis beneficioso é a concordia. Sendo eu rapaz, esforzábame en ler, por exemplo, a James Joyce porque xa naquel tempo todos os galeguistas eran europeístas, pero agora hai moitos rapaces que non len a Joyce porque non é galeguista ou porque non é galego. Nin España debe desaparecer nin Europa debe separarse nin os galegos deben quedar sós»

Contido extraído do número 6.

Queres ollar outros contidos relevantes?
Política de privacidade

Se consente a utilización de cookies, continúa navegando ou fai clic nalgún link entenderase que consinte a nosa política de cookies e, por tanto, a instalación das mesmas no seu equipo ou dispositivo.

Se vostede quere, pode cambiar a configuración de cookies en calquera momento, configurando o seu navegador para aceptar, ou non, as cookies que recibe ou para que o navegador o avise cando un servidor queira gardar unha cookie.

Esta web utiliza cookies.
error: Contido protexido