•  981 806 528 & 670 594 685 info@coralia.gal

valentin garcia gomez

FITUR

150 150 CORALIA

Coincidindo coa saída do número 15 da revista, vimos de presentar unha edición especial de Coralia, coa que agasallar aos visitantes do stand institucional de Galicia na Feria Internacional del Turismo de Madrid. A súa presentación nas Adegas Méndez-Rojo de Chantada o pasado sábado 11 de xaneiro foi todo un acontecemento, no que autoridades de diferentes eidos quixeron festexar connosco a saída desta edición tan especial.

Crónica de FRED IGLESIAS I Fotografías de MARÍA DE LA FUENTE SEOANE

Hai tres meses desfrutamos dunha experiencia absolutamente máxica nas chantadinas adegas Vía Romana (A Ermida, Belesar). Foi unha intensa xornada de vendima heroica na deliciosa compaña de Lucía Pérez, a quen fotografamos e entrevistamos no corazón dunha Ribeira Sacra atestada de verdes e púrpuras, nun luns de outono no que o sol brillaba con intensidade e as nespras ían e viñan a centos seguindo o doce arrecendo da uva madurada. Foi un día perfecto, tanto que cando o equipo estudaba os posibles emprazamentos para a presentación do número que ía ir a Fitur, todos e todas tivemos claro que non podería haber mellor escenario que as adegas da familia Méndez-Rojo, onde nos recibiran cos brazos abertos e todo foran facilidades. Sabiamos que regresando a Chantada viviriamos un día inesquecible e que quen acudira á nosa chamada o sábado 11 de xaneiro volvería a casa co mellor sabor de boca e desexando regresar o antes posible á Ribeira Sacra. Pola nosa parte, só podemos dicir que o afecto, a capacidade organizativa e a xenerosidade de Juan Luis Méndez-Rojo e do seu equipo -do que non podemos deixar de mencionar a  Jimena Santalices e a Dioniso Oseira-, superou amplamente as nosas expectativas. Grazas!

Casiano Fernández, Sara Inés Vega e Lucía Pérez

Cecilia Pereira e José Manuel Balseiro Orol

Román Rodríguez e Juan Luis Méndez-Rojo

Román Rodríguez e Ana Pastor

Para presentar o número de Fitur contamos coa mellor compaña:
Ana Pastor, vicepresidenta segunda do Congreso dos Deputados; Carmen Pomar, conselleira de Educación; Román Rodríguez, conselleiro de Cultura e Turismo; Valentín García Gómez, secretario xeral de Política Lingüística; Borja Verea Fraiz, secretario xeral de Economía; Susana López Abella, secretaria xeral de Igualdade; José Manuel Balseiro Orol, delegado territorial da Xunta en Lugo; Mª José Gómez Rodríguez, xefa territorial de Cultura e alcaldesa de Guntín; Elena Candia, alcadesa de Mondoñedo; Sara Inés Vega, alcaldesa de Castro Caldelas; Manuel Varela, alcalde de Chantada; Luis Fernández, alcalde de Sober; Héctor Corujo, alcalde do Incio; Cecilia Pereira, comisaria do Xacobeo21; Iria Otero, concelleira de Turismo do Concello de Teo, ou Marta Lucio, directora do Museo do Mar de Vigo. 

Luis Fernández Guitián, Manuel Varela, Román Rodríguez, Ana Pastor, Juan Luis Méndez-Rojo, José Luis Álvarez, José Manuel Balseiro Orol, Mª José Gómez Rodríguez e Héctor Corujo

Foi unha honra contar coa súa presenza, como o foi ter a compaña de Suso do DezaseisLucía PérezJorge Mira, Budiño, Elena Salgado, Vizcaíno, María Solar, Jaime Pérez, Prado Loureiro, Yessenia Guerrero, Manuel Carrete, Alberto Ribas, Carmen Lago, Katuxa Platero, Isabel Patiño, Airas Moniz, Xema Varela, Dolche peluqueros, Paula Cabaleiro, María Caldelas, Rodrigo Mosquera, Mercedes Vázquez, Bea Barril, Yago López Cabanas, Ángel Souto, Patricia Jack, José Antonio Vázquez e todas os amigos e amigas que celebraron connosco a chegada da Edición Fitur de Coralia.
Aos uns e aos outros queremos darvos as grazas por tanto afecto e por tanto calor.

Suso do Dezaseis e Álex Regueiro

Fred Iglesias e Álex Regueiro

Fred Iglesias e Iria Otero

Actuou como mestre de cerimonias Álex Regueiro, director de comunicación de Miranda Priestly, empresa editora da revista Coralia, que quixo dar as grazas a todas e todos os que nos axudan a medrar e tiran de nós -como é o caso de Valentín García Gómez, secretario xeral de Política Lingüística, e Suso do Dezaseis-, e a todos os que lle fixeron un oco na súa axenda e no seu corazón a Coralia.

Ana Pastor, Manuel Varela e Álex Regueiro

Chegaron a continuación as intervencións máis agardadas, que abriu Manuel Varela, alcalde de Chantada, á que seguiron a de Juan Luis Méndez-Rojo, o anfitrión do evento, a do conselleiro de Cultura e Turismo, Román Rodríguez (que é entrevistado neste número), e a de Ana Pastor, vicepresidenta segunda do Congreso dos Deputados, cuxa presenza nas adegas foi gardada en segredo ata o último momento, e cuxa accesibilidade e profundo coñecemento da realidade da comarca cativou aos presentes. Todos coincidiron en facer unha apaixonada defensa da candidatura da Ribeira Sacra a Patrimonio da Humanidade e referir todas as marabillas que garda Chantada e toda a súa área de influencia. E todos foron xenerosísimos con Coralia e coa súa perspectiva do ser e o sentir galego.

Juan Luis Méndez-Rojo, Román Rodríguez, Ana Pastor e Manuel Varela

Igual de xenerosa foi Lucía Pérez, protagonista da portada deste número, que puxo o broche de ouro ao acto coa súa sensibilidade, dozura e beleza. Cativounos coa súa autenticidade e emocionounos a carón de Vizcaíno, dándolle voz á terra e á montaña.

Lucía Pérez e Vizcaíno

E, despois de tantos instantes únicos que gardar no álbum de Coralia, brindamos e brindamos e volvemos brindar polos noso anfitrións, pola Ribeira Sacra e polo éxito en Fitur. Brindamos cos viños que non entenden de présas: os soberbios VR BarricaVía Romana Godello, Vía Romana Mencía e Vía Romana Rosado. Ademais, Galicia Calidade agasallounos cunha magnífica selección de queixos de Anzuxao, embutidos de Torre de Núñez, melindres da Tahona de Melide e conservas de Luis Escurís Batalla, unhas delicias que foron excelentemente acollidas polos asistentes; como tamén o foron os impresionantes xeados de La Central Heladera, cuxas mesturas, presentación e variedade de sabores nos deixaron sen palabras.

Todos os que facemos a revista agardamos que a Edición de Coralia para Fitur sexa do voso agrado, e faríanos moi, moi felices que nalgunha das súas páxinas recoñecerades a Galicia que tanto amades e que tanto amamos.

Valentín García Gómez e Marta Lucio

Budiño e Elena Salgado

Juan Luis Méndez-Rojo, Jimena Santalices, Cecilia Pereira, Dionisio Oseira e Jorge Mira

Grazas a todas e a todos.

Rosa Illodo

Tamén é actualidade en Coralia:

A festa do outono

150 150 CORALIA

Entre lusco e fusco, embriagados polo doce arrecendo das mazas en sazón e aloumiñados polo delicioso repenique da súa fonte central, o máxico xardín do hotel terraza Costa Vella luciu todo o seu esplendor para acoller a presentación do noso número de outono.

Crónica de LAURA CIENFUEGOS I Fotografías de MARÍA DE LA FUENTE SEOANE

O equipo de profesionais que fai posible a revista quería festexar catro anos alucinantes e agradecer ás persoas, empresas e institucións que colaboran con nós o seu apoio e confianza. O Costa Vella e José Antonio Liñares, os nosos anfitrións, foron a mellor das eleccións posibles. De feito, escollemos a data do 2 de outubro, por ser a xornada no que o emblemático establecemento compostelán -que acollía por terceira vez unha presentación da revista- cumpría vinte anos da súa apertura.

Para descubrir esta nova Coralia, achegáronse bos amigos e amigas, grandes empresarios e altas autoridades que cren e apoian a nosa publicación. Grazas a todas e a todos!

Foi un pracer desfrutar da compaña do Alcalde de Santiago, Xosé Sánchez Bugallo; da conselleira de Educación, Universidade e Formación Profesional, Carmen Pomar Tojo;  do subdirector xeral de ordenación e innovación educativa e formación do profesorado, Juan Carlos Varela Vázquez; do secretario xeral técnico da consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional, Jesús Oitavén Barcala; do secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García Gómez; da concelleira de Deportes e Benestar Animal, Esther Pedrosa; da concelleira de Urbanismo, Vivenda, Cidade Histórica e Acción Cultural, Mercedes Rosón; da xerente da Fundación Artesanía de Galicia, Elena Fabeiro; ou do xefe do gabinete da conselleira de Educación, José Antonio Vázquez.

Foron moitos os persoeiros que se achegaron até a rúa da Pena para brindar pola nova andaina que comeza Coralia. Alí vimos a Xosé Manuel Budiño, a Elena Salgado, a Lucía Pérez, a Diana Nogueira, a Vizcaino, a María Solar, a Helena Villar Janeiro, a Xesús Rábade, a Encarna Otero Cepeda, a Delmiro Prieto, a Susi Gesto, a Katuxa Platero, a Edu Valiña, a Monica Mura, a Isaac Castelo, a Susan Alejandra Toro, a Manuel Carrete, a Alberto Ribas, a Xema Varela, a Isabel Patiño, a Jacobo Bugarín, a Manuel Moledo e a Gloria Rico, entre outros.

Ao seu carón, atopamos aos empresarios Pablo Lodeiros (Bodegas Lodeiros), Natalia Palmou (70 Mandarinas), Cristina Doel (Catrineta), Ana Porto (Maravalla), Beti López (Boles Galicia), Carmen Rabuñal e Álex Sande (Ámboa), Carmela Valiño e Marta Álvarez (Muuhlloa), Carlos Martínez Vidal (Wrong Shop), Elias Rozas (Pedra Salgada) ou Marta Rabuñal (A Gramola).

Co de outono chegamos ao noso número 14, que vén cheo de novidades -como xa intuíamos tres meses atrás-. Cumprir 14 supón cambios e tamén un marabilloso reto, pois, a partir de agora a nosa revista faise máis grande, poñendo en valor á súa singularidade editorial, independencia creativa e curiosidade sen límites. Coralia quere estrear emocións, contidos e espazos, poñendo en cada número o foco no que hai de novo neste noso ‘País das Marabillas’.

Co 14 principiamos un curso que nos vai cambiar para sempre. E para inaugurar curso por todo o alto contamos coa máis alta autoridade na materia, a conselleira Carmen Pomar, que nos dedicou fermosas palabras durante o acto de presentación e é protagonista do número xunto ao escritor Manuel Rivas, a curadora Paula Cabaleiro ou o piragüista Adrián Mosquera, a quen levamos á portada da revista, por representar todo o que Coralia é e quere ser.

Foi unha festa. Unha festa de verdade. Na que se conversou, riu e bailou. Unha festa na que Os da Porfía encheron o xardín de música e cantos, e nos emocionaron ca súa arte e a súa autenticidade. Unha festa na que triunfaron o mencía de Vía Romana, as deliciosas especialidades de Pan da Moa e os cócteles e vermús de Lodeiros.

Grazas a todos e a todas por facer irrepetible este outono.

Tamén é actualidade en Coralia:

Coralia en verán

150 150 CORALIA

Entre bambú e xasmín, na idílica terraza do Hotel San Miguel presentouse o novo número de Coralia, unha revista dedicada ao verán e ás súas festas. E como non podía ser de outra forma, os amigos e as amigas ateigaron este fermoso recuncho demostrando que a familia de Coralia medra número a número.

Crónica e imaxes de MATEO CODESIDO

O pasado día 1 presentouse o número de verán de Coralia. O escenario era perfecto para unha presentación ao aire libre, a pesar das nubes ameazantes e do norte  que fixeron ás chaquetas protagonistas. Momentos antes de chegar os asistentes, Budiño probaba o son, enmarcado pola descomunal portada número 13, até deter o paso do tempo. Coas guitarras xa afinadas, o mestre do vento aclarou a súa voz cun té con limón mentres confesaba que para el todo isto de cantar era novo. «Aínda estou aprendendo» afirmaba cun sorriso transparente mentres o seu compañeiro de actuación, Brais Morán, dicía entre risos, «se ti es o que estás aprendendo, non sei como estaremos os demais».

A xente foi chegando e a exuberante terraciña do Solleiros quedouse pequena para unha gran xuntanza de amigos na que non faltaron saúdos efusivos, reencontros e gargalladas. Estiveron con nós moitas autoridades municipais: Gonzalo Muíños (quen interveu no acto), Mila Castro e Mercedes Rosón, do PsdeG, Martiño Noriega e Jorge Duarte, de Compostela Aberta ou Goretti Sanmartín, do BNG. Tamén nos acompañaron altos representantes do goberno autonómico como a conselleira de Educación, Carmen Pomar, o director xeral de Políticas Culturais, Anxo Lorenzo, a directora xeral de Comercio e Consumo, Sol María Vázquez Abeal, o secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García Gómez, o xerente do SERGAS, Antonio Fernández-Campa ou a xerente da Fundación Artesanía de Galicia, Elena Fabeiro. Todos gozaron desta festa como amigos que son de Coralia. Canda eles estaban persoeiros como Charo Froján, directora artística de D-Due, Carmen Fernández, decana da Facultade de Educación, a activista cultural Pilar Sampedro, os creadores Xema Varela, Rosa FigueroaKatuxa PlateroMónica Mura e Edu Valiña, a editora Isabel Patiño ou, entre outros moitos, a profesora Concha Fernández e a xornalista Tareixa Navaza. Empresarios de éxito como Lucía Freitas, Cyra Calvo, Chus Moure, Manuel Moscoso, Álex Sande, Carmen Rabuñal ou Delmiro Prieto tamén fixeron un oco na súa axenda á presentación da revista. Dar conta de toda a xente especial que alí se congregou é unha tarefa imposíbel, pois por sorte os eventos de Coralia hai tempo que representan datas sinaladas do calendario.

Non imos negar que nos encheu de ledicia contar coa compaña de Margarita Ledo, Tino Martínez, María Solar e Encarna Otero, que xa foron portada da revista e son parte desta gran familia que é Coralia.

Por terceira vez, entregamos as Peneiras, xentileza de Tórculo -ao igual que o fondo do escenario-, cuxos gañadores foron elixidos polas lectoras e lectores da revista a través do noso Facebook. Estes son gañadores da primavera:

Parque de Bonaval
A nosa zona verde favorita
Entrega Beti López
Recolle Mila Castro

Restaurante San Clemente
O establecemento co mellor aperitivo da cidade
Entrega Chus Moure
Recolle Emilia Vázquez Losada

San Pedro
A nosa rúa favorita para irmos de compras
Entrega Katuxa Platero
Recolle Mercedes Rosón

Bodeguilla de Santa Marta
A cociña máis creativa de Compostela
Entrega Pablo Couceiro
Recolle Jose Míguez

Bico de Xeado
O mellor xeado da cidade
Entrega Budiño
Recolle José María Calo Faraldo

Xosé A. Sánchez Bugallo
O máis votado para a alcaldía de Santiago
Entrega Vítor Belho
Recolle Mercedes Rosón

Martiño Noriega
O máis votado para a alcaldía de Compostela
Entrega Vítor Belho
Recolle Martiño Noriega

Suso do Dezaseis
O número 1 do portal coralia.gal
Entrega Jacobo Bermejo
Recolle Alba Belho

E ao fin chegou o momento máis agardado: o showcase de Budiño a dúo. Xosé Manuel, na compaña de Brais Morán, abraiou aos asistentes coa súa fermosa voz presentando varios temas de Fulgor, o seu traballo máis recente. Por certo, todos os discos postos á venda para recadar fondos para o Refuxio de Bando voaron, así que se o queredes escoitar bulide a mercalo. Paga verdadeiramente a pena.

O acto rematou como debe rematar unha xuntanza de amigos, con risos, unha copa de bo viño e uns petiscos xentileza do espazo gastronómico Solleiros e Pan da Moa.

A xuntanza prolongouse durante horas até que as obrigas deixaron as conversas en suspenso -quizais até a festa do outono-. Nunha noite de verán tipicamente compostelá as estrelas volveron brillar intensamente. Grazas!

Tamén é actualidade en Coralia:

Valentín García

150 150 CORALIA

Empezou a súa carreira profesional no medio rural convencendo os estradenses de que a lingua que falaban, lonxe de ser unha anormalidade antropolóxica, era un idioma tan digno, rico e fermoso como aquel que moitos deles se viran obrigados a adoptar para poder integrarse nas sociedades urbanas ás que migraban. Agora, desde o cargo de secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García Gómez (Abades, Silleda, 1970) celebra que o galego teña acadado o status de lingua prestixiada e recoñecida. Aínda así recoñece que aos poderes públicos lles queda moito traballo por facer para ampliar o seu uso na contorna na que se move esa nova xeración de galegos e galegas que descubriron que a lingua que os seus pais só falaban entre eles agochaba un auténtico tesouro cultural.

Entrevista de JUAN OLIVER
Fotografías de ÓSCAR CORRAL

Teño que pedir desculpas se o meu galego non é de todo correcto. Pertenzo a esa xeración que creceu aprendendo o idioma con tres normativas distintas.
Non te preocupes en absoluto. Como secretario xeral de Política Lingüística estou máis que afeito a escoitar todas as variantes.

Vaia sitio máis emblemático para facer esta entrevista, a Real Academia Galega.
Efectivamente. O despacho do presidente da Real Academia Galega (RAG), que no seu día ocupou Manuel Murguía. Contémplannos os patriarcas da lingua: Cabanillas, Villar Ponte, Seoane, Castelao.

Chamoume a atención que na recepción da entrada hai varios xornais, pero están todos editados en español.
Si, a verdade é que medios de papel en galego hai poucos. Pero están a proliferar moitos dixitais en galego. As novas tecnoloxías son unha ferramenta importante para a súa difusión.

Aí está o exemplo de Coralia, que editamos en papel e na web.
Podo dicir que no meu despacho en Santiago teño un andel cheo de libros. E Coralia é unha das revistas que teño alí exposta, para que a poida ver quen nos visita. En horizontal, eh!, non de canto.

É curioso que a RAG estea precisamente na Coruña, unha das cidades de Galicia onde menos galego se fala.
Historicamente sempre foi así. Onde o galego sempre estivo máis forte foi no medio rural e mariñeiro. E nas cidades, tradicionalmente, falábase castelán. Na Coruña falábase pouco galego xa nos tempos de Eduardo Pondal, cando escribiu aquel poema que dicía «Miniñas da Cruña / falade galego». Desde entón A Coruña creceu dez veces máis até converterse no que é agora, e é normal que o uso do castelán medrase con ela.

Pero Santiago é unha cidade que exporta galego. Moitos estudantes que chegan desde A Coruña e desde outras urbes galegas e españolas, e que non teñen o galego como lingua inicial, descobren aquí o seu uso como idioma habitual.
Santiago ten algúns condicionantes que fan que o galego teña un peso específico máis elevado con respecto a outras cidades. Por que? En primeiro lugar porque a poboación está moi impregnada dos estudos de Humanidades. Santiago ten unha Universidade desde hai cincocentos anos, sé arcebispal… En Santiago, a normalización do galego tivo unha vía de entrada pola vía cultural. E en segundo lugar, porque as cidades non responden sempre igual á lingua. Os condicionantes sociolingüísticos de Santiago non son os mesmos que os de Vigo, nin os de Vigo son iguais que os da Coruña. Falas da Coruña, pero hai casos similares en Vigo. É unha cidade que medrou moito máis rápido, cun fluxo de entrada de persoas que viñan do medio rural e que concibían o uso do castelán como forma de integrarse na cidade. Algúns deses novos castelanfalantes que abandonaron o galego ou que reduciron o seu uso ao ámbito familiar transmitíronlles aos seus fillos esa idea de que para integrarse debían falar castelán. Por que en Lugo empregan máis o galego? Porque está máis influenciado por esa contorna rural pero sen esas connotacións. E en Ferrol? Fálase máis castelán porque alí está o Arsenal, os estaleiros, focos que atraían traballadores que en moitos casos xa eran castelanfalantes porque viñan de fóra de Galicia.

«Pardo Bazán defendía o galego, pero nunca o falou. Era condesa, e as condesas entón non falaban galego, da mesma forma que non o falaban os médicos nin os xuíces. E ela dicía que un dos problemas que ten o galego é que quen o defende, non o fala. Mire que dato máis relevante. Todas aquelas persoas que temos como os popes do galego, que puxeron os alicerces para a súa recuperación, pertencían a unha clase social que non falaba galego»

Valentin Garcia, Secretario Xeral de Politica Linguistica

Referíame a iso co de que Compostela é un pouco o centro desde o que o galego se expande ás cidades. Porque os fillos e fillas daqueles migrantes descobren o galego cando marchan estudar a Santiago.
Acceden a todo un ambiente cultural e de sensibilización co galego e descobren unha riqueza que non lles transmitiron como tal. Descobren en Santiago un tesouro que non sabían que tiñan na casa, un tesouro que é a maior riqueza que pode ter un pobo. A través dos seus compañeiros que fan un uso normalizado do galego, do tecido social e cultural da cidade, do persoal administrativo da propia universidade… Por iso, o que facemos agora desde a Secretaría Xeral de Política Lingüística é incidir non só neses neofalantes que se están a formar, senón nas súas contornas sociais e familiares, porque son fundamentais para que o proceso de normalización lingüística dea resultados. Sensibilizar os pais, os avós, os tíos, as persoas que traballan en casa, para que transmitan o galego aos nenos e para que o transmitan como algo valioso.

E iso funciona?
Eu creo que avanzamos bastante en afianzar o prestixio social do galego. Antes había xente que falaba galego pero que cando lle preguntabas que era o galego… Incluso algúns prebostes da lingua entendíano como un dialecto, non como un idioma. Rosalía de Castro definiuno así nalgún momento. E calquera persoa que se refira hoxe ao galego como un dialecto percibirá un enorme rexeitamento social, porque está asentado como unha das linguas románicas de máis prestixio de Europa, cunha profunda tradición cultural e histórica, cunha literatura que florece por todas partes e que está a vivir un momento radiante. Nunca houbo tantos escritores en galego, tanta produción literaria e tanta produción literaria traducida. Nunca houbo tantos congresos, encontros… Hoxe o galego vive nun contexto moi prestixiado.

Pero o uso do galego aínda non está normalizado en todos os sectores.
Queda moito por facer. Pero no mundo da comunicación, da empresa, da política, nas institucións… En ningún outro momento o galego estivo tan consolidado e prestixiado. Para Castelao sería un soño coñecer un Parlamento galego onde todo o mundo falase galego todos os días. Ou a Televisión de Galicia, a Radio Galega… Ou medios como o voso, Coralia, que falan en galego de temas como moda, gastronomía, turismo… Iso sería insólito hai cincuenta ou sesenta anos.

Ou menos aínda.
Si, si, non hai que irse tan atrás. Ten en conta a dixitalización, o mundo das redes sociais… Todo iso sería ciencia ficción para calquera das persoas retratadas nos cadros que nos rodean neste despacho.

Ou sexa que Castelao alucinaría.
A que foi dona desta casa onde está a sede da Real Academia Galega, Emilia Pardo Bazán, dános un dato sociolingüístico moi relevante para a súa época. Pardo Bazán defendía o galego, pero nunca o falou. Era condesa, e as condesas entón non falaban galego, da mesma forma que non o falaban os médicos nin os xuíces. E ela dicía que un dos problemas que ten o galego é que quen o defende, non o fala. Mire que dato máis relevante. Todas aquelas persoas que temos como os popes do galego, que puxeron os alicerces para a súa recuperación, pertencían a unha clase social que non falaba galego. Quen falaba galego era o pobo, pero o pobo non escribía libros nin daba conferencias, nin clases na universidade. Esa é a situación que tiñamos. Hoxe podemos presumir de que moitas clases na universidade son impartidas en galego. Aínda teñen que ser máis, é certo, pero xa son moitas máis que antes. Moitos dos nosos dirixentes diríxense ao público en galego. Se cadra a lingua que empregan no ámbito privado é outra, pero o prestixio social do galego é moi grande. Revistas como a vosa, que se atreven a facer entrevistas en galego, a falar do mundo social en galego, representan un avance moi notable que temos que celebrar e ao que temos que darlle valor.

Provés dunha contorna galegofalante, pero cando viñeches estudar a Santiago, advertiches esa situación da que falaba antes? Quero dicir, compañeiros que descubrían o idioma en Compostela e, a través del, unha identidade cultural.
Santiago foi sempre un foco de lingua e cultura, desde os tempos de Otero Pedrayo e Antón Losada Diéguez, que viñan dos seus pazos fidalgos onde falaban galego cos criados mentres que cos demais falaban en castelán. E viñan a Santiago, onde a propia unión, a formación de colectivos, a relación dentro das facultades –historicamente máis as de humanidades, pero tamén o resto-, levaba a formar esa atmosfera onde se cimentou a galeguidade.

Tiveches esa mesma sensación ao vir estudar a Santiago?
Eu viña dunha contorna rural, pero si é verdade que notei como moitas persoas que viñan doutras cidades, mesmo tamén de Santiago, galeguizábanse cando entraban na universidade. Hai centos de casos. E falo mesmo de persoas que hoxe son expertos en lingua, profesores… Moitos de quen hoxe son auténticas autoridades no ámbito da lingua non son galegofalantes iniciais, son neofalantes. Nesta casa onde estamos, a Real Academia Galega, hai unha académica madrileña, Marilar Aleixandre.

A homenaxeada no Día das Letras Galegas deste ano era estremeña.
Efectivamente, María Vitoria Moreno. Refírome a iso. Hai un caso que sempre cito, porque é amigo e moi próximo: Agustín Hernández [voceiro do PP no Concello de Santiago], que non é galego. Pero se alguén o escoita falar, non poderá dicir que ten un acento raro. Fala galego como calquera outro galego. Veu aquí non con cinco anos, senón sendo xa enxeñeiro, e aprendeu galego e foi conselleiro en galego.

Que botas de menos do Santiago no que estudaches? Hai moitas diferenzas?
Hoxe hai unha visión máis cosmopolita. E iso ten que ver con dous factores. Por unha banda, a tecnoloxía. Cando eu cheguei a Santiago non existían os teléfonos móbiles, nin as redes sociais, nin nada semellante. E o outro é o coñecemento do mundo. Agora mesmo é moi difícil atopar un estudante que non fixera unha estadía no estranxeiro, que non viaxara fóra, que non teña conexión co que está a pasar no resto do mundo… Antes, cando chegaba alguén á facultade que estivera en Nova York, París ou Londres, quedabamos con el para que nos contara como eran esas cidades. Iso pode facer que non haxa un compromiso tan directo coas cousas de Santiago, porque hai unha visión máis cosmopolita, máis aberta. Pero eu creo que é bo. Vexo as persoas que veñen a Galicia a traballar ou a estudar, e véxoas moi formadas, con moitísima información, moitísimas ganas de aprender e de beber de moitas fontes distintas. Xa non lles sucede como a nós, que estabamos limitados polas publicacións ás que podiamos ter acceso, os profesores que nos daban clase. Hoxe esas fontes de coñecemento multiplicáronse por dez mil.

Valentin Garcia, Secretario Xeral de Politica Linguistica

«Moitos de quen hoxe son auténticas autoridades no ámbito da lingua non son galegofalantes iniciais, son neofalantes. Nesta casa onde estamos, a Real Academia Galega, hai unha académica madrileña, Marilar Aleixandre»

Falando de mozos e de novas tecnoloxías. Non cres que se houbese unha xeración de youtubeiros galegos, un Rubius ou un Folagor que triunfasen en Youtube en galego, contribuiría aínda máis a difundir o uso do idioma?
Unha das liñas nas que estamos a incidir moito é nas novas tecnoloxías. Precisamente vimos de presentar unha ferramenta que permitirá recoller a toponimia para que a xente poida enviarnos desde o teléfono ou desde calquera plataforma móbil a localización do lugar en que se atopa e o seu topónimo galego. Que queda moito por facer? Si, claro. Oxalá tivésemos máis medios en galego, máis revistas como a vosa… Porque iso sería a normalidade da nosa lingua, a normalización. Pero temos que ter en conta outros factores. É verdade que os mozos e mozas que usan as novas tecnoloxías, como os seguidores dos youtubeiros dos que me fala, teñen moi boas competencias en galego. Son xente formada, e estamos ante a xeración mellor preparada para ler, escribir e falar en galego. O 99 % da poboación entende o galego, o 98 % sabe falalo, o 97 % sabe lelo e o 83 %, que é unha cifra histórica, sabe escribir en galego. Isto nunca pasara na historia de Galicia.

…Pero outra cousa é que o usen.
Refírome a iso. Teñen competencias para se desenvolver en galego, pero á hora de utilizalo no cole, no ximnasio, no fútbol, na discoteca, no parque, sucede que os ambientes son castelanfalantes. E aí vén a segunda parte. Temos que animar o uso do galego, pero tendo en conta que o galego con quen está en contacto é co castelán, unha das linguas máis poderosas do mundo, con máis de 550 millóns de falantes. Como podemos desde Galicia xerar youtubeiros se nos estamos constantemente a comparar co castelán, que lle saen youtubeiros de todas partes, desde Navarra a Santiago de Chile? Temos que ser conscientes de que o galego ten o poder que ten, e que o que temos que facer desde os poderes públicos é dar visibilidade ao que hai e potencialo, pero sendo conscientes de que toda esta vida tecnolóxica é moi efémera. Sucede constantemente. Pregúntanme: «Falaches cos de Google, cos de Android ou cos de Linux, para poñer en marcha tal aplicación en galego?». E ti podes negociar e lograr esa aplicación, o que sempre é un traballo caro e custoso, e logo resulta que desde California vén outra e déixaa obsoleta. O camiño non é fácil, temos que dar a batalla, evidentemente, pero estamos a falar de sectores que non é fácil cubrir coa urxencia que o mercado demanda.

««Temos que animar o uso do galego, pero tendo en conta que o galego con quen está en contacto é co castelán, unha das linguas máis poderosas do mundo, con máis de 550 millóns de falantes. Como podemos desde Galicia xerar youtubeiros se nos estamos constantemente a comparar co castelán, que lle saen youtubeiros de todas partes, desde Navarra a Santiago de Chile?»

Valentin Garcia, Secretario Xeral de Politica Linguistica

«Santiago foi sempre un foco de lingua e cultura, desde os tempos de Otero Pedrayo e Antón Losada Diéguez, que viñan dos seus pazos fidalgos onde falaban galego cos criados mentres que cos demais falaban en castelán. E viñan a Santiago, onde a propia unión, a formación de colectivos, a relación dentro das facultades –historicamente máis as de humanidades, pero tamén o resto-, levaba a formar esa atmosfera onde se cimentou a galeguidade»

Empezaches traballando como normalizador no medio rural, un medio no que a poboación ten as súas propias formas de expresión en galego, moi arraigadas, e onde os galegofalantes senten orgulloso de ser os que mantiveron vivo o idioma durante séculos. Como é o traballo a ese nivel?
Trabállase dándolle normalidade ao que alí xa é normal. Pode soar a truísmo, pero é así. Cando empezamos a traballar nos primeiros servizos de normalización lingüística, o primeiro que lle diciamos á xente era que esa lingua que falaba non era unha lingua de segunda, nin un dialecto, senón un idioma con prestixio literario, que podes falar co médico e co xuíz porque o médico e o xuíz van entender, que se pode utilizar no culto relixioso, nas festas… En calquera lugar. Que o galego é unha lingua que se pode transmitir e que temos o deber de transmitir. Os compañeiros que emprendemos esa tarefa de normalización no medio rural tentamos precisamente darlle normalidade ao uso do galego. Dicirlle á xente que non ten que cambiar de idioma cando vai a unha cidade para facer un trámite administrativo, ou ao hospital. Porque o médico non só o entende, senón que ten que entendelo, porque o galego é unha lingua cooficial que ten un status normativo recoñecido. Iso foi o primeiro que tivemos que facer. Explicarlle á xente que esa lingua que falaba non era unha anormalidade, non era un híbrido de linguas, non era algo que nin era castelán nin era portugués. Que era un idioma con entidade propia.

Entrevista extraída do número 11.

Queres ollar outros contidos relevantes?

Coralia en primavera

150 150 CORALIA

O número de primavera de Coralia presentábase este martes, 26 de marzo, no templo da cultura compostelá, a Libraria Couceiro, que este ano cumpre medio século de vida. Personalidades, autoridades e representantes do mundo da política, a cultura ou o comercio acudiron a unha cita que precisou de máis espazo para dar cabida á grande afluencia de amizades que quixeron acompañarnos.

Crónica e fotografías de MATEO CODESIDO

Cheguei pasadas as sete e media á Libraria Couceiro. «Que lugar máis apropiado para a presentación!», foi o primeiro que pensei. No corazón da Praza de Cervantes, emblema do comercio compostelán, preséntase unha revista dedicada ao comercio. Todo ben.

Non puiden ter un recibimento mellor. Xesús Couceiro en persoa e o seu fillo Pablo déronme a benvida e indicáronme amabelmente que o evento se celebraría no segundo andar. Ao ser a libraría máis antiga de Compostela non contaba con el, pero ao chegar arriba decateime de que había ascensor; unha libraría adaptada e accesible. Eu, que podo, subín as escaleiras gozando da maxia de cada espazo.

No camiño atopei a Valeria Pereiras, redactora xefa da revista e, hoxe tamén, anfitrioa. Apenas cinco ou seis persoas agardaban a chegada dos asistentes. Entre elas Álex e Alfredo, entre impacientes e expectantes. Axiña foron chegando os primeiros asistentes. O alcalde de Santiago, Martiño Noriega e a candidata do BNG e vicepresidenta da Deputación da Coruña, Goretti Sanmartín, foron as primeiras autoridades en facer acto de presenza. Representantes do Goberno galego, como a conselleira de Educación Carmen Pomar e o secretario xeral de Política Lingüística Valentín García, os candidatos á alcaldía do PP e Compromiso por Galicia, Agustín Hernández e Xoan Bascuas, a xerente da Fundación Artesanía de Galicia, Elena Fabeiro, e moitas outras persoas convidadas foron enchendo o segundo piso de Couceiro de saúdos, bicos, apertas, risos e a sensación de que estaban nun evento que apetecía. Como a cea de Nadal cando levas moito tempo sen comer marisco. A xente tíñalle ganas.

Cando me din conta, as cadeiras estaban todas ocupadas, e a xente ateigaba as escaleiras tanto de subida como de baixada, coma paxariños nas pólas dunha carballeira. Coralia non quixo demorar e arrincou a presentación, incluída a actuación de Falua. Mentres gozabamos da súa fermosa música, apareceu Encarna Otero, a protagonista da capa, que chegaba tarde doutro evento –«a maxia de Compostela», dixo, «tantos eventos e cousas interesantes»–. Entrevistada por Valeria Pereiras para este número 12 da revista Encarna Otero, exprofesora de Álex e Alfredo, é a personificación do amor incondicional por Compostela, unha muller comprometida pensando constantemente en como mellorar a vida da cidadanía de Santiago.

Os risos compartidos e as sorpresas dominaron a presentación. Non foi un «yo he venido aquí a hablar de mi libro». As anécdotas, o dinamismo e o humor irreverente co que acostuman encandear Álex e Alfredo foron a tónica do evento. Di que si. Xa está ben de tanto discurso politicamente correcto. Tamén houbo tempo para reivindicar e mandar algunha indirecta. Nalgún momento víase baixar algunha cabeza como cando na escola che mandaban corrixir un exercicio e ti non o tiñas feito. Mais, ao final, o sorriso foi unánime.

Presentación Coralia primavera

Encarna foi a encargada de descubrir a capa da revista. Despois do «Ooooooh!» xeneralizado a sala arrincou en aplausos contemplando a ilustración de Encarna Otero realizada polo director de arte da publicación.

E o gran momento da noite produciuse coa entrega das peneiras. Eses distintivos cos que as lectoras e os lectores de Coralia elixen a «crème de la crème» da cidade. Desta vez os galardóns eran ben xeitosos. Patrocinounos Tórculo. Descoñecía eu que fixeran ese tipo de traballos.

A peneira de Coralia
Tórculo Mazarelos
Máis información aquí
Telf. 981 806 528

Parque da Alameda
O lugar máis romántico de Compostela
Entrega Ana Portals —do espazo gastronómico Solleiros—
Recolle Martiño Noriega Sánchez, alcalde de Santiago

O Dezaseis
O favorito para ir de viños
Entrega Elena Fabeiro, xerente da Fundación Artesanía de Galicia
Recolle Esteban Vázquez

Praia de Compostela (Vilagarcía)
A praia de Compostela
Entrega Cristina Doel, de Catrineta
Recolle Valentín García Gómez, secretario xeral de Política Lingüística

San Clemente
A mellor tapa
Entrega Elías Rozas, de Compostela Campers
Recolle Juan Ramón Vidal

A peneira de Coralia

Pub Momo
O pub máis enxebre
Entrega Eva Cividanes, de Queroté
Recolle Begoña, do pub Momo

Merlín e familia
A artesanía máis auténtica
Entrega Rita Sobrado, vicepresidenta da Asociación Hostelería Compostela
Recolle Patricia, de Merlín e familia

Casa das Crechas
O local con máis marcha
Entrega Óscar de Toro, de Café Venecia
Recolle Esteban Vázquez

Coas peneiras entregadas, Falua cerrou o acto e todo o mundo se dispuxo a recoller un exemplar da revista.

Coma sempre, a presentación non defraudou. Detrás dun acto coma este hai sempre unha maneira diferente de facer e contar as cousas.

Foi a primeira vez que acudía desde que son parte de Miranda Priestly, empresa editora da revista, e para min supuxo toda unha experiencia. O mesmo habería que ir reservando data e modelo para a presentación do número de verán porque vai ser boa! Prometido.

Coralia na libraria Couceiro

Tamén é actualidade en Coralia:
Política de privacidade

Se consente a utilización de cookies, continúa navegando ou fai clic nalgún link entenderase que consinte a nosa política de cookies e, por tanto, a instalación das mesmas no seu equipo ou dispositivo.

Se vostede quere, pode cambiar a configuración de cookies en calquera momento, configurando o seu navegador para aceptar, ou non, as cookies que recibe ou para que o navegador o avise cando un servidor queira gardar unha cookie.

Esta web utiliza cookies.
error: Contido protexido